بازگشت

    ضابطه نهایی برچسب گذاری سازمان غذا و دارو

    دانلود فایل

    تاریخ آخرین بروز رسانیشنبه ۰۴ مهر ۱۳۹۴

    سازمان غذا و دارو

    اداره کل نظارت و ارزیابی فرآورده های غذایی، آرایشی و بهداشتی                          

    دستورالعمل اجرایی حداقل ضوابط برچسب گذاري

    فرآورده های غذایی و آشامیدنی

    بازنگری چهارم:  شهریور1393

              این دستورالعمل توسط سازمان غذا و دارو و با همکاری انستیتو تحقیقات تغذیه ای و صنایع غذایی کشور، معاونت غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی کاشان، دفتر بهبود تغذیه معاونت بهداشتی و معاونت تولیدات گیاهی جهاد کشاورزی در سال 1388 تدوین و در تابستان 1390 توسط کارشناسان غذا در اداره کل نظارت بر مواد غذایی، آشامیدنی سازمان غذا و دارو بازنگری شد. در سال جاری  بر اساس پیشنهادات معاونت های غذا دانشگاههای علوم پزشکی سراسر کشور، کانون انجمن های صنفی صنایع غذایی ایران، انجمن مدیریت کیفیت ایران و نمایندگان انستیتو تحقیقات تغذیه ای و دفتر بهبود تغذیه بازنگری چهارم انجام شد.

    از کلیه محققان، کارشناسان، متولیان، مسئولان و صاحبان صنعت غذا در کشور دعوت می شود پیشنهادات اصلاحی خود را در مورد این دستورالعمل به طور کتبی به سازمان غذا و دارو منعکس نمایند.

    شایان ذکر است که دستورالعمل حاضر بر روی سایت سازمان غذا و دارو وزارت بهداشت (www.fdo.behdasht.gov.ir) قابل دسترسی است.

    فهرست مطالب

              عنوان                                                                                                                        صفحه 

    1. مقدمه
    2. هدف
    3. دامنه کاربرد
    4. تعارف و اصطلاعات
    5. الزامات
      1. نام و نام تجاری محصول ( فرآورده)
        1. نام فرآورده
        2. نام تجاری فرآورده
      2. وزن فراورده
      3. شماره پروانه ساخت
      4. تاریخ تولید و انقضا مصرف
      5. مواد تشکیل دهنده
      6. نام و نشانی تولید کننده یا بسته بندی کننده
      7. سری ساخت
      8. شرایط نگهداری
      9. دستورالعمل آماده سازی و مصرف
      10. الزامات و توصیه های بهداشتی
    6. اظهارات
      1. اظهارات توصیفی
        1. تازه
        2. منجمد شده
        3. سریع منجمد شده
        4. طبیعی
        5. خشک شده
        6. فرآورده های ارگانیک
        7. فرآورده های سالم
        8. فرآورده های گواهی شده
        9. غذاهای غنی شده
        10. مواد غذایی پرتو دیده
      2. اظهارات اخطاری
        1. نوشابه های ورزشی و انرژی زا
        2. شیرین کننده های مصنوعی
        3. ژل رویال
        4. غذاهای حساسیت زا
        5. غلات حجیم شده
        6. سوپ
        7. فرآورده های عاری از گلوتن
        8. فرآورده های عاری از لاکتوز
      3. اظهارات برای غذاهای خاص
        1. مواد غذایی تغییر ژنتیک یافته
        2. فرآورده های پروبیوتیک
    7. ضوابط مربوط به تصاویر و عبارات
    8. ادعاها
      1. ادعاهای عمومی
        1.  دارنده گواهی سیستم های مدیریت ایمنی مواد غذایی
        2.  نشان ایمنی و سلامت
        3. خالص
        4.  مخصوص صادرات
        5. فراورده های تحت لیسانس
        6.  بدون مواد نگهدارنده و بدون مواد افزوده
        7.  بدون افزودن مونوسدیم گلوتامات
        8.  حلال
      2. ادعاهای تغذیه ای
        1. ادعای بدون...
        2. ادعاهای مربوط به کالری
        3. ادعاهای مربوط به قند
        4. ادعاهای مربوط به نمک
        5. ادعاهای مربوط به فیبر غذایی
        6. ادعاها در مورد چربی
        7. ادعاها در مورد کلسترول
      3. ادعاهای سلامتی بخش
        1. ادعای سلامت بخش فرآورده های پروبیوتیک
        2. ادعای تغذیه ای مربوط به سمولینا
    9. برچسب تغذیه ای
      1. حقایق تغذیه ای
        1. عنوان
        2. عبارت تعداد سهم در هر بسته
        3. اطلاعات تغذیه ای اجباری
        4. انرژی
        5. چربی کل
        6. اسیدهای چرب اشباع
        7. اسیدهای چرب ترانس
        8. نمک سدیم
        9. کربوهیدرات کل
        10. پروتئین
      2. قالب بندی پیشنهادی جدول حقایق تغذیه ای اجباری
      3. بازنگری ادواری برچسب گذاری تغذیه ای
    10. منابع
    11. پیوست ها
    1. مقدمه        

              با توجه به اينكه جامعه سالم زير بناي توسعه هر كشور بوده و يكي از راههاي نيل به اين هدف برخورداري از تغذيه صحيح مي باشد. بنابراين در اختيار قراردادن اطلاعات لازم به صورت شفاف و قابل درک در مورد فرآورده های خوراکی و آشامیدنی به مصرف کننده ضروري است. از سوی دیگر با پيشرفت صنايع غذايي و افزایش رقابت آنها، گسترش تجارت بين المللي، ارتقا فرهنگ مصرف کنندگان و توجه بیشتر آنها به عوامل موثر در سلامتی، برچسب گذاری به عنوان ابزاری مهم جهت اطلاع رسانی به مصرف کنندگان و سازمان های ناظر اهمیت     ویژه ای یافته است. برچسب گذاری غذا اصلی ترین وسیله تبادل اطلاعات ما بین تولید کننده و فروشنده غذا از یک سو با خریدار و مصرف کننده از سوی دیگر است. ضوابط بهداشتی الزامات شفاف در مورد اطلاعاتی که باید به مصرف کننده بدهند و چگونگی نمایش آنها را برای صنعت فراهم می کنند.

    دستورالعمل حاضر در سه مرحله تولید کنندگان را ملزم به رعایت برچسب گذاری فرآورده های غذایی می کند:

    مرحله اول: بلافاصله پس از ابلاغ این دستورالعمل، تولید کنندگان ملزم به رعایت کلیه بندها تا بند 8-2 ( ادعاهای تغذیه ای ) می باشند.

    مرحله دوم: 6 ماه پس از ابلاغ این دستورالعمل، تولید کنندگان ملزم هستند که به طور اختیاری یکی از دو روش زیر را جهت درج اطلاعات    تغذیه ای فراورده مورد نظر اجرا نمایند:

    الف- درج حقایق تغذیه ای به طور کامل طبق بند 9-1 این دستورالعمل

    ب- استفاده از نشانگر های رنگی برای نشان دادن اطلاعات تغذیه ای محصول از نظر میزان نمک سدیم، قند، چربی کل و اسید های چرب اشباع و ترانس در صفحه اصلی طبق پیوست شماره 1

    مرحله سوم : یکسال پس از ابلاغ این دستورالعمل رعایت کلیه بندهای آن الزامی است و برچسب های فرآورده های غذایی باید شامل اطلاعات تغذیه ای با هر دو روش ذکر شده در مرحله دوم باشند.

    1.  هدف

    هدف از تدوين اين دستورالعمل تعیین مقررات و الزامات نحوه بیان صحیح و دقیق اطلاعات مربوط به ماده غذایي بر روي برچسب های بسته بندی فرآورده های غذایی و آشامیدنی در جهت ارتقا اطلاعات و کمک به انتخاب مواد غذایی توسط مصرف کننده است.

    1.  دامنه كاربرد

          اين دستورالعمل در مورد برچسب گذاري تمام مواد اولیه ( اعم از توليد داخل يا وارداتي)، فرآورده های غذايي بسته بندي شده، آماده فروش مشمول اخذ پروانه بهداشتی ساخت، پروانه بهداشتي ورود و شناسه نظارت کارگاهی و مشاغل خانگی مطابق با قانون مواد خوردني و آشاميدني و آرايشي و بهداشتي كاربرد دارد.

    تبصره 1 - برچسب گذاری مواد اولیه مورد استفاده در تولید فرآورده غذایی دیگر، فقط مشمول قسمت الزامات این دستورالعمل می باشد.

    تبصره 2- اين دستورالعمل مشمول برچسب گذاري موارد زير نمي باشد :

    • غذاهاي بدون بسته بندی عرضه شده در كترينگ ها، پروازهاي هواپيمايي، رستوران ها، سلف سرويس ها و از این قبیل
    • ميوه و سبزي بسته بندی نشده.

    تبصره 3- در مورد هر فرآورده علاوه بر اين دستورالعمل بايد قسمت برچسب گذاری استاندارد ملي مربوطه و ضوابط مرتبط در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی نيز رعايت شود. در صورت وجود تناقض در ادعاهای تغذیه ای( مثلا در فرآورده های لبنی و از این قبیل ) با استاندارد های اجباری فرآورده های غذایی، باید بر اساس استاندارد فرآورده مربوطه عمل شود.

    تبصره 4- هر گونه مغايرت فرآورده با اين دستورالعمل از قبيل نادرست بودن اطلاعات موجود در برچسب گذاری، گمراهي مصرف كننده، پررنگ و يا كم رنگ نشان دادن واقعيت ها، تعاريف بدون اساس و بدون كسب مجوز به عنوان تخلف يا تقلب شناخته شده و مطابق با قانون مواد خوردنی و آشامیدنی و آرایشی و بهداشتی و مراجع قانونی با واحد تولیدی/ بسته بندی/ يا وارد كننده متخلف برخورد خواهد شد.

    تبصره 5- مسئولیت صحت مندرجات برچسب طبق تعهد نامه محضری "طرح اتیکت" بر عهده مسئول فنی و مدیر عامل واحد های تولیدی است و مشخصات فرآورده در هر بار پایش( خود کنترلی یا توسط کارشناسان اداره کل نظارت و ارزیابی فرآورده های غذایی، آرایشی و بهداشتی و معاونت غذا و دارو دانشگاههای علوم پزشکی سراسر کشور) باید بر اساس مستندات آزمایشگاهی و/ یا تحقیقاتی با موارد ذکر شده در برچسب مطابقت داشته باشد .

    تبصره 6- الزامات این دستورالعمل ممکن است شامل کلیه فرآورده های غذایی نشود. بدیهی است برای هر گروه فرآورده غذایی الزاماتی اجباری خواهد بود که مرتبط با آن فرآورده است.

    تذکر:

    عبارات و اطلاعات ارائه شده در برچسب مواد غذایی باید واضح ( به صورتی که رنگ پس زمینه مانع خواندن عبارات چاپ شده نشود ) و پاک نشدني بوده و به راحتی توسط مصرف کننده قابل رویت خواندن باشد.

    1. تعاريف و اصطلاحات
      1. برچسب[1]

          منظور از برچسب، هر گونه "آویز[2]"، "نقش[3]"، "علامت[4] " تصویر یا دیگر مطالب توصیفی نوشته، چاپ، حک يا چسبانده شده برروي بسته بندي اوليه و نهایی است .

    1. برچسب گذاري[5]

          هر گونه اطلاعات نوشتاری، چاپی یا تصویری است که بر روی برچسب به نمایش گذاشته می شود، یا همراه فرآورده غذایی یا کنار آن به نمایش گذاشته می شود، از جمله آنهایی که با هدف تبلیغات در کنار فرآورده غذایی به نمایش گذاشته می شوند.

    1. برچسب گذاری تغذیه ای

          خصوصیات تغذیه‌ای یک ماده غذایی، برای اطلاع مصرف کننده را توصیف می کند و شامل دو بخش اعلام مواد مغذی و اطلاعات تغذیه‌ای تکمیلی می باشد.

    1. اعلام مواد مغذی

          لیست یا بیان استاندارد شده‌ای از مواد مغذی موجود در یک فرآورده غذایی را گویند.

    1. اطلاعات تغذیه ای تکمیلی

          اطلاعاتی که به منظور ارتقا دانش مصرف کننده از ارزش تغذیه ای فرآورده غذایی مورد مصرف است و به تفسیر اعلام مواد مغذی كمك مي كند.

    1. غذا [6]

          هر ماده فرآيند شده ، نيمه فرآيند يا خام است كه به مصرف خوراک انسان مي رسد، شامل نوشیدنی ها، آدامس و هر گونه ماده دیگری که در تولید، تهیه و عمل آوری غذا به کار می رود ولی شامل مواد آرایشی، تنباکو یا موادی که فقط مصرف دارویی دارند، نمی شود.

    1. غنی سازی[7]

          افزودن يک يا چندریز مغذی یا اجزای غذایی به فرآورده های غذايی در شرایطی که آن مواد در غذا به طور طبیعی وجود نداشته باشد یا مقدار آن ها کمتر از میزان طبیعی اولیه باشد، به منظور پيشگيری و/ یا اصلاح کمبود ناشی از يک يا چند ماده مغذی که در کل جامعه و يا گروه های خاصی از جمعيت وجود دارد.

    1. ماده مغذی

          هر گونه ماده ای که به طور معمول به عنوان ماده متشکله غذا توسط انسان مصرف می شود و/ یا در تولید انرژی، رشد، توسعه و حفظ بقا مورد نیاز است و کمبود آن موجب بروز اختلالات بیوشیمیایی و فیزیولوژیک در مصرف کننده خواهد شد.

    1. قند ها[8]

          به منو ساکارید ها و دی ساکارید های آزاد موجود در فرآورده غذایی به استثنای پلی اولها گفته می شود.

    1.  فیبر خوراکی[9]

          فیبر خوراکی به مفهوم پلی مر کربوهیدرات با واحد های منومری 10 یا بیشتر[10] که توسط آنزیم های درون زای روده کوچک انسان تجزیه نمی شود و به یکی از گروههای زیر تعلق دارد:

    - پلی مر کربوهیدرات که به طور طبیعی در غذای مصرفی موجود است.

    - پلی مر کربوهیدرات که از مواد غذایی خام توسط روش های آنزیمی، فیزیکی، شیمیایی استخراج و مدارک علمی مورد قبول مسئولان    ذیصلاح، اثر مفید فیزیولوژیکی بر سلامت انسان را نشان داده است.

    - پلی مر های مصنوعی کربوهیدرات که مدارک علمی مورد قبول کمیته علمی غنی سازی این سازمان اثر مفید فیزیولوژیکی بر سلامت انسان را نشان داده است.

    1. اسيدهاي چرب اشباع (SFA ) [11]

          اسيدهاي چربي كه در زنجيره كربني اصلي آنها هر اتم كربن با پيوند يگانه به اتم هاي كربن مجاور متصل بوده و در طول زنجير ( اصلي و فرعي ) فاقد هرگونه پيوند غير اشباع ( دو يا سه گانه ) باشد. اين اسيد هاي چرب شامل اسيدهاي چرب كوتاه زنجير  ( C4  تا  C10) مانند اسید های چرب موجود در كره، متوسط زنجير ( C12 تا  C14) مانند اسیدهای چرب موجود در روغن هسته پالم و نارگيل و بلند زنجير      ( C16 به بالا ) مانند اسیدهای چرب موجود در چربي حيواني، روغن پالم، كره كاكائو، پنبه دانه، سويا و آفتابگردان هستند.

    1. اسيدهاي چرب غير اشباع (UFA ) [12]

          اسيدهاي چرب غير اشباع حداقل دارای يك پيوند غير اشباع بين اتمهاي كربن هستند و عموماً به دو دسته تقسيم مي شوند:

    1.  اسيد هاي چرب یک غير اشباع (MUFA) [13]

                دارای یک پیوند غیر اشباع بین اتمهای کربن هستند و متداولترين آنها اسيد اولئيك مي باشد و در روغن هاي زيتون، كلزا، بادام زميني، پالم، كنجد و نيز چربي ذخيره اي بعضي از حيوانات يافت مي شود .

    1.  اسيدهاي چرب چند غير اشباع (PUFA) [14]  

                دارای بیش از یک پیوند غیر اشباع بین اتمهای کربن خود هستند و بطور عمده شامل اسيـد لينولئيك با دو پيونـد دوگانه مي باشـد و به ميزان قابل ملاحظـه اي در روغن هاي گلـرنگ، آفتابگردان، ذرت، سويا، كنجد، كلزا و مغز گردو وجود دارد. اسيد لينولنيك نيز داراي سه پيوند دوگانه بوده و روغن هاي سويا و كلزا از منابع نسبتا" غني آن مي باشند.

    1.  اسیدهای چرب ترانس[15]

             در این دستورالعمل و با هدف برچسب گذاری، کلیه ایزومرهای هندسی اسیدهای چرب غیر اشباع با یک یا چند پیوند دوگانه غیرکونژوگه دارای حداقل یک گروه متیلن در شکل فضایی ترانس پیوند دوگانه کربن-کربن را گویند.

    1. مواد متشکله [16]

          هر ماده ای که در ساخت و تهیه ماده غذایی به کار می رود و در فرآورده نهایی وجود دارد، هر چند که شکل اصلی آن تغییر یافته باشد و شامل مواد افزودنی نیز می شود.

    1. افزودنيها[17]

    ماده اي است كه به عنوان غذا و به عنوان يكي از مواد اوليه غذايي مصرف نمي شود و ممكن است داراي ارزش غذايي و يا فاقد آن باشد.   هدف از افزودن اين ماده، كمك به تكنولوژي توليد غذا از قبيل فرآوري، آماده سازي، بسته بندي و حمل و نقل مي باشد و در نهايت به صورت مستقيم يا غير مستقيم تبديل به بخشي از آن يا مواد جانبي آن مي شود كه خصوصيات آن را تحت تاثير قرار مي دهد.

    اين تعريف شامل موادي كه براي حفظ و يا بهبود خصوصيات تغذيه اي غذا افزوده مي شوند مانند: نمک، شکر، نشاسته، ویتامین ها و مواد معدنی، ادویه جات، چاشنی ها يا آلاينده ها و داروهای دامی نمي شوند.

    1. کمک کننده هاي فرايند[18]

          موادي هستند که به غذا به دليل تاثيرات تکنولوژيکي در مدت فرايند اضافه مي شوند ولیکن در فرآورده نهايي وجود ندارند يا به ميزان کم و در سطح غير عملياتي وجود دارند. لازم به ذکر است که مواد افزودني جزء کمک کننده هاي فرايند نمي باشند.

     مواد کمک کننده فرايند شامل: 1 - هيدروژن مورد استفاده در فرايند هيدروژناسيون 2 - گاز موجود در فضاي بالاي بسته بندي 3 - مواد مورد استفاده در سيستم هاي سرمازا و انجماد 4 - مواد شفاف کننده و فيلتر کننده مورد استفاده در فرايند توليد آبميوه، روغن، سرکه         5 - کاتاليست هاي مورد استفاده در فرايند هاي ساخت که در فرآورده نهايي وجود ندارد از قبيل نيکل 6 - رزين هاي تبادل يوني، غشاء،       فيلتر هاي مولکولي که در جداسازي فيزیکي استفاده مي شود و وارد غذا نمي شود 7 - عوامل خشک کردن يا رباينده هاي اکسيژن که در غذا وارد نمي شوند 8 - آب مورد استفاده براي توليد بخار 9 - عوامل شستشو دهنده و پوست گيري 10 - مواد تميز کننده و ضد عفوني کننده 11- آنزیم ها

    1. ادعا[19]

          هر توضیحی که نشان دهنده و بیان کننده این مطلب باشد که غذا دارای کیفیت و امتیاز خاصی در ارتباط با منشا غذا، ماهیت فرآورده ، فرآیند و ترکیبات آن است .

    1. ادعای تغذیه ای[20]

          ارائه هرگونه بیان، پیشنهاد یا استنباطی است که بیانگر خواص تغذیه‌ای ویژه‌ای برای مواد غذایی باشد و الزاما محدود به میزان انرژی و مقدار پروتئین، چربی و کربوهیدرات نبوده و ویتامین ها و مواد معدنی را نیز شامل می‌شود.

    موارد زیر مشمول ادعاهای تغذیه ای نمی شود:

    الف) فهرست مواد متشکله فرآورده غذایی

    ب) مواد غذایی که باید بصورت اجباری در برچسب گذاری تغذیه ای ذکر شود.

    ج) اعلام کمیت یا کیفیت برخی مواد مغذی یا مواد متشکله که درج آنها بر روی برچسب بر اساس قوانین ملی کشور الزامی است.

    1.  مقادیر مرجع مواد مغذی NRV[21]

          مجموعه ای از مقادیر عددی بر اساس اطلاعات علمی برای برچسب‌گذاری تغذیه‌ای و ادعاهای مربوطه است که شامل دو نوع است:

    1.  مقادیر مرجع- مورد نیاز مواد مغذی (NRVs-R) [22]

    مقادیر ماده مغذی مرجع بر اساس میزان مواد مغذی مرتبط با نیاز روزانه به این مواد مغذی

    1.  مقادیر مرجع مواد مغذی- بیماریهای غیرواگیر (NRVs-NCD) [23]

    مقادیر ماده مغذی مرجع بر اساس میزان مواد مغذی مرتبط با کاهش خطر بیماری های غیرواگیر مربوط به رژیم غذایی که بیماری های ناشی از کمبود یا اختلالات تغذیه ای را شامل نمی شود.

    1.  صفحه اصلی [24]( ( PDP

          بخشي از برچسب که جهت اطلاع رسانی هنگام خرید و مصرف به مصرف کننده نمایش داده می شود و توصیه می شود اطلاعات مربوط به نام و نام تجاری فرآورده، وزن خالص در این صفحه نوشته شود.

    1.  صفحه اطلاعات ( IP )[25]

          قسمتی از برچسب مواد غذایی که توصیه می شود اطلاعاتی نظیر شماره پروانه بهداشتی ساخت، پروانه بهداشتی ورود ، شناسه نظارت کارگاهی و مشاغل خانگی، تاریخ تولید و تاریخ انقضاء مصرف، سری ساخت در این قسمت درج شود. درج سایر عبارات توصیفی یا اخطاری و ادعا ها یا دیگر موارد موجود در این دستورالعمل و استاندارد های مرتبط سازمان ملی استاندارد ایران باید پس از تایید توسط کارشناسان اداره کل نظارت و ارزیابی فرآورده های غذایی، آرایشی و بهداشتی یا معاونت غذا و دارو دانشگاههای علوم پزشکی سراسر کشور در برچسب درج شود.

    1.  بهر[26]

           فرآورده های تولید شده در شرايط و زمان يكسان را بهر گويند.

    1. میزان دریافت روزانه قابل قبول(ADI) [27]

          میزان تقریبی یک ماده افزودنی در غذا یا آب آشامیدنی که یک فرد با وزن متوسط 60 کیلوگرم می تواند روزانه بدون هیچ گونه خطری برای سلامتی، در تمام مدت عمر دریافت نماید. مقدار آن ب حسب میلی گرم افزودنی خوراکی برای هر کیلوگرم وزن بدن (mg/k) تعیین می شود.

    1.  سهم [28]

            مقدار مصرف فراورده غذایی در هر نوبت در روز که بر اساس مقادیر متداول مصرف جامعه تعیین می شود.

    1. تاريخ تولید[29]

          تاريخي است که فرآورده غذایی یا آشامیدنی تولید و بسته بندی می شود .

    1. تاريخ دوام حداقل[30] ، ( بهترين قبل از[31] )

           تاريخي است که بهترین تاريخ پايان دوره مصرف را تحت شرايط نگهداری بيان شده مشخص مي کند و طي آن فرآورده به طور کامل جهت ارائه به بازار هر گونه کيفيت هاي خاص را براي انواع دعاوي صريح يا ضمني حفظ خواهد کرد. با اين وجود فراتر از اين تاريخ غذا ممکن است هنوز به طور سالم، با کیفیت و کاملا رضايت بخش باشد.

    1. تاريخ انقضا[32]

          تاريخي است که پايان دوره مصرف را تحت شرايط نگهداری بيان شده و با توجه به شرایط خوب ساخت واحد تولیدی مشخص مي کند. بعد از این تاریخ فرآورده احتمالا صفات کيفي عادي و ایمنی مورد ادعای تولید کننده یا مورد انتظار مصرف کننده را نخواهد داشت و نباید آن را مصرف کرد .

    1.  کشور توليد کننده

          کشوري است که فرآورده در آن تولید و/ یا بسته بندی می شود.

    1.  زیست فناوری(بيوتكنولوژي)[33]

          به مفهوم کاربرد تکنیک های آزمایشگاهی اسید نوکلئیک از جمله DNA نوترکیب و تزریق مستقیم اسید نوکلئیک در سلول یا اندامک ها، آمیختن سلولها بین خانواده های گیاهی، با هدف غلبه بر موانع فیزیولوژیکی طبیعی لقاح یا تولید است و جزء روش های انتخاب و تولید مثل قدیمی نیست.

    1. فرآورده های دستکاری ژنتیکی شده[34]

          فرآورده های غذایی که با استفاده از فن آوري زيستي يا بيوتكنولوژي مدرن تهیه می شوند.

    1.  فرآورده های پروبيوتيک[35]

          ریز زنده های غیر بیماری زا (باکتری- مخمر) هستند که اگر به میزان کافی در اختیار بدن قرار گیرند، با عمل زیستی خود سبب ایجاد خواص سلامت بخش برای میزبان می شوند.

    1.  الزامات عمومی

          درج موارد زير برروي كليه برچسب هاي فرآورده های غذایی و آشامیدنی بسته بندی شده مشمول برچسب گذاری، طبق ماده 11 قانون مواد خوردنی و آشامیدنی و آرایشی و بهداشتی مصوب سال 1346 اجباري مي باشد .

    تبصره- مواردی که سطح قابل چاپ در برچسب از 10 سانتی متر مربع کوچکتر باشد نیازی به ذکر مواد متشکله، بهر، دستورالعمل نگهداری و استفاده نیست.

    1. نام و نام تجاري محصول (فرآورده )
      1. نام فرآورده

                باید بیانگر طبیعت واقعی غذا باشد،کلی نبوده و اختصاصی باشد.

    تبصره 1- نام فرآورده و وزن خالص غذا باید واضح و یکجا دیده شود .

    5 – 1 – 1 – 1 - نام يا هويت فرآورده غذايي مطابق با پروانه بهداشتی ساخت صادره سازمان غذا و دارو یا سازمان ملی استاندارد نام گذاری شود. چنانچه چند نام برای یک فرآورده تعریف شده باشد، حداقل ذکر یکی از آنها الزامی است. در صورتیکه برای آن فرآورده استاندارد ملی موجود نباشد، تولید کننده موظف است نامی را که بیانگر هویت غذا باشد به تایید وزارت بهداشت برساند.

    5– 1 – 1 – 2 - با توجه به شكل و فرمي كه فرآورده به آن شكل وارد بازار مي شود مي توان از عباراتي نظير، " برش داده "، " كامل "، " خشك " به منظور مشخص نمودن بهتر هويت فرآورده استفاده نمود.

    5– 1 – 1 – 3 - در نوشيدنيهای حاوی آبميوه باید درصد آبميوه محتوی و در فرآورده های لبنی درصد چربی و در فرآورده های گوشتی درصد گوشت بکار رفته در زیر نام فرآورده نوشته شود.

    5– 1 – 1 – 4 -  در مورد آبميوه هاي تهيه شده از کنسانتره عبارت آبميوه تهيه شده از کنسانتره  بايد درج شود.

    5– 1 – 1 – 5 - بیان منبع و سرچشمه آبهای معدنی بر روی برچسب آبهای معدنی الزامی است .

    5 – 1 – 1 – 6 - بر روي برچسب روغن و يا فرآورده غذايي كه در آن روغن افزوده به كار برده مي شود نوع و منشا روغن به كاربرده شده بايد در زیر نام فرآورده قيد شود.

    5 – 1 – 1 – 7 – نام انواع روغن در روغن مایع مخلوط باید درج شود .

    5 – 1 – 1 – 8 - در صورت استفاده از اسانس در چاي، نام و نوع اسانس (طبيعي يا مشابه طبيعي ) بايد درج شود .

    5 – 1 – 1 – 9 – در صورت درجه بندی فرآورده بر اساس استاندارد ملی و یا ضوابط مربوط وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی درج  "درجه فرآورده " با فونت متناسب با اندازه نام فرآورده الزامی است.

    1.  نام تجاري فرآورده

                نام تجاري فرآورده در صفحه اصلي به زبان فارسي و به صورت خوانا، واضح با ثبوت چاپ کافی و با فونت متناسب با اندازه نام فرآورده و در محل قابل ديد مصرف کننده به طوری که در محل دوخت نباشد درج شود .

    تبصره 1- براي فرآورده های وارداتي لازم است نام تجاري بصورت فارسي نیز برروي برچسب نوشته شود .

    تبصره 2- بکارگیری نام های تجاری که به نحوی باعث گمراهی مصرف کننده در خصوص ماهیت و ویژگی های فرآورده غذایی می شود مجاز نیست. به عنوان مثال نامهای تجاری از قبیل "پنیر سنتی" ، "طعم سلامت" و از این قبیل.

    1. وزن فرآورده

          وزن خالص بايد برحسب سيستم متريك ( واحد سيستم بين المللي) و بدون در نظر گرفتن وزن ماده بسته بندي در محل قابل ديد مصرف کننده درج شود.

    وزن بايد به روش هاي زير بيان شود :

    - براي فرآورده های مايع برحسب حجم به عنوان مثال ميلي ليتر، ليتر ( براي مقدار هاي بيش از 1000 ميلي ليتر ) و مي توان براي نشان دادن آن از ml براي ميلي ليتر و L براي ليتر استفاده کرد.

    - براي فرآورده های جامد برحسب وزن به عنوان مثال گرم، کيلوگرم ( براي مقادير بيش از 1000 گرم ) و مي توان براي نشان دادن آن از g براي گرم و Kg براي کيلو گرم استفاده کرد.

    - براي فرآورده های نيمه جامد بر حسب وزن يا حجم

    تبصره 1- وزن فرآورده های منجمد باید در دماي انجماد بيان شود .

    تبصره 2-            در خصوص فرآوردهای لبنی مثل پنیر به روش فراپالایش (UF) وزن فرآورده بر اساس استاندارد مربوطه با محاسبه وزن آب انداختی و در دمای ذکر شده روی فرآورده و بر اساس استاندارد پنیر محاسبه شود.

    تبصره 3- علاوه بر ذكر محتويات خالص براي غذاهاي بسته بندي شده در محيط مايع بايد وزن آبكش شده برحسب سيستم متريك ذكر شود. محیط مایع عبارت است از: آب، سرکه، محلول های آبی از شکر، نمک ، آب میوه جات و سبزیجات در کمپوتهای میوه و سبزیجات به  تنهایی یا به صورت مخلوط

    تبصره 4-            در فرآورده های وارداتي وزن فرآورده باید برروي برچسب بسته بندي حداقل به زبان انگليسي و برحسب سيستم متريك يا ساير واحد هاي بين المللي درج شده باشد .

    1. شماره پروانه بهداشتی ساخت

          عبارات " شماره پروانه بهداشتی ساخت" و يا "شماره شناسه نظارت بهداشتی "  يا " پروانه بهداشتي ورود" به همراه کد مربوطه در قسمت قابل رویت و به صورت خوانا همراه با لوگوی سازمان غذا و دارو درج شود.

    تبصره 1-            رنگی بودن لوگوی سازمان غذا و دارو الزامی نیست لیکن در صورت استفاده از چاپ رنگی باید رنگهای آن مطابق لوگوی اصلی باشد.

    تبصره 2- براي فرآورده های وارداتي درج، شماره پروانه بهداشتي ورود به فارسي برروي طرح برچسب فارسي نويس الزامی است.

    تبصره 3- پروانه بهداشتی ساخت ظروف بسته بندی برای ظروفی که به طور مستقیم استفاده می شوند، باید در محل مناسب و قابل رویت نوشته شود. در مواردی که این ظروف جهت بسته بندی در تولید فرآورده غذایی دیگری استفاده می شود، باید مستندات موجود تایید کننده گواهی های بهداشتی این ظروف باشد.

    1.  تاريخ توليد و انقضاء مصرف

          تاريخ توليد و انقضاء مصرف بايد به زبان فارسی و به تاریخ شمسی برای فرآورده های داخلی و به تاریخ میلادی برای فرآورده های صادراتی و با در نظر گرفتن استاندارد ملی مربوطه به صورت خوانا درج شود. روز، ماه و سال بايد به صورت عدد مربوطه نوشته شود به جز ماه كه مي توان آن را با حروف نيز مشخص نمود.

    تبصره 1-            در صورتی که بر روی مواد غذایی هیچ گونه فرآوری دیگری غیر از بسته بندی انجام نشود باید تحت عنوان تاریخ بسته بندی درج شود.

    تبصره 2- برای فرآورده های با ماندگاری بیش از سه ماه، قید ماه و سال کافی است.

    تبصره 3- می توان تاریخ انقضا را به صورت مدت زمان مشخص پس از تولید بر روی فرآورده غذایی چاپ نمود. به عنوان مثال:
    "یک سال پس از تولید"

    تبصره 4-  درج تاریخ "بهترین قبل از " یا " Best Before " اختیاری است.

    1. مواد تشكیل دهنده

          مواد تشكيل دهنده فرآورده مطابق پروانه بهداشتی ساخت و ترجیحا در صفحه اطلاعات در محل قابل ديد مصرف کننده درج شود.

    5– 5 – 1 - در هر فرآورده غذايي که مرکب از دو يا چند ماده متشکله باشد باید آن ها را به ترتيب نزولي بر حسب مقدار وزن/درصد اعلام کرد به اين معنا که مواد متشکله اي که بيشترين مقدار/درصد را دارند نسبت به آنهايي که کمترين مقدار را دارند ابتدا فهرست شوند.

    5– 5 – 2 - چنانچه يكي از مواد تشكيل دهنده خود شامل چند ماده ديگر باشد اين مواد در يك پرانتز برحسب مقدار در آن ماده تشكيل دهنده اعلام شود . اگر این ترکیب کمتر از 5% کل مواد غذایی را تشکیل دهد به غیر از مواد افزودنی که کاربرد تکنولوژیکی دارند، نیازی به درج آن نمی باشد.

    تبصره 1- در صورتی که یکی از اجزای غذایی به صورت ترکیبی و اجزا آن محرمانه است ( Patent) با ارائه مستندات معتبر در خصوص محرمانه بودن اجزای این ترکیب، تولید کننده می تواند از درج آن اجزا خودداری نماید.

    5– 5 – 3 - اعلام اجزا تشکيل دهنده حاصل از فرايند هاي بيوتکنولوژي و مهندسی ژنتیک الزامی است.

    5– 5 – 4- در مواردي که مواد مغذي از قبيل املاح و ويتامين ها به فرآورده افزوده یا ادعا مي شود، بايد نوع و میزان آن به تفکیک در جدول ارزش تغذیه ای درج شود.

    5- 5 – 5 - نام افزودني باید مطابق پروانه بهداشتی ساخت بر اساس عملکرد آن که در ذیل آمده و همراه نام اختصاصی افزودنی درج شود.

     مواد افزودنی شامل مواد تنظيم كننده pH، طعم دهنده ها، اسيدها، کف کننده ها، ژله ای كننده ها، ضد كف ها،  براق كننده ها، آنتي اكسيدان ها، رطوبت زا ها، حجيم كننده ها، نگهدارنده ها، رنگ ها، روان كننده ها، شيرين كننده ها، نمك ها، نرم كننده ها،           عمل آورنده ها و ساير موارد.

    تبصره 1- علاوه بر موارد فوق درج میزان مواد نگهدارنده در روی برچسب فرآورده الزامی است.

    5– 5 – 6 – ذکر نام كمك فرآيند ها که جزو اجزای تشكيل دهنده فرآورده نمي باشند، ضروری نیست.

    5 – 5 – 7- مواردی که بر چسب تاکيد خاصي بر روي مقدار کم یا زیاد يک يا چند ماده متشکله دارد، درصد مواد متشکله باید مطابق با پروانه بهدشتی ساخت در بر چسب اعلام شود.

    5 – 5 – 8-  مقدار ترکیبات شیرین کننده مصنوعی اضافه شده به فرآورده از جمله: آسپارتام، آسه سولفام، نئوتام، سوکرالوز در قسمت مواد متشکله بر حسب mg/kg اعلام شود.

    5 – 5– 9- در مورد استفاده از موم و صمغ كه به عنوان پوشش دهنده بر روی فرآورده های غذايي به كار مي رود به دنبال عبارت عمومي " پوشش داده شده با موم با درجه غذایی" منشا آن نيز ذكر شود .

    5– 5 – 10- آب افزوده شده بايد در فهرست مواد متشكله صرف نظر از میزان آن در آخرین بخش از ترکیبات  ذكر شود .

    5 – 5 – 11– در صورت مجاز بودن استفاده از رنگ، اسانس، طعم دهنده مجاز در فرآورده درج نوع آن (طبیعی، مشابه طبیعی یا مصنوعی) الزامی است.

    5 - 5- 12- درج میزان نمک تصفیه شده غذایی در فرآورده هایی که نمک از اجزا ترکیبات در پروانه بهداشتی ساخت، الزامی است.

    1. نام و نشاني توليد كننده یا بسته بندي كننده

          درج نام، نشاني و تلفن توليد كننده یا بسته بندي كننده، آدرس پستي دقيق و کامل به طوري که تحويل مرسولات پستي با تاخير صورت نپذيرد و عبارت " ساخت ایران " برای فرآورده های تولید داخل کشور الزامی است.

    در صورتیکه کالایی وارداتی باشد ولی در ایران بسته بندی شود، به شرطی که ماهیت اصلی کالای بسته بندی تغییر نکند، ذکر "بسته بندی

    در ایران" بکار می رود.

    تبصره 1- در مواردي مثل استفاده از ظرفيت خالي، نام صاحب پروانه ( دارنده نام تجاری) باید بر روی بسته بندی درج شود.

    تبصره 2- در مورد فرآورده های وارداتی درج نام واحد توليد كننده و كشور توليد كننده، نام وارد کننده، نشانی و/یا آدرس الکترونیکی و/ يا صندوق پستي و تلفن وارد کننده به زبان فارسي برروي طرح برچسب فارسي نويس الزامی است.

    1. سري ساخت[36]

          هر واحد بسته بندي بايد داراي شماره اي مبين بهر آن فرآورده باشد.

    تبصره- علاوه بر شماره سری ساخت، می توان از سیستم بارکد نیز استفاده نمود .

    1.  شرايط نگهداري

          در صورتی که برای نگهداری کالا شرایط خاصی لازم است ذکر آن شرایط الزامی است.

    تبصره 1-            در مورد فرآورده های غذایی فساد پذیر و حساس، مدت زمان ماندگاري و شرايط نگهداري پس از باز كردن هر فرآورده غذایی نيز بايد نوشته شود.

    تبصره 2- در فرآورده هایی که تعیین زمان نگهداری پس از باز شدن بسته بندی به راحتی امکان پذیر نیست می توان از عبارت: " پس از باز شدن در کوتاه ترین زمان ممکن مصرف شود " استفاده کرد.

    تبصره 3- در فرآورده های وارداتي شرايط نگهداري حداقل به زبان انگليسي و در صورت لزوم و با نظر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي بر روي طرح برچسب فارسي نويس به زبان فارسی نوشته شود .

    1.  دستورالعمل آماده سازي و مصرف

          در مواردي كه نياز به آماده سازي فرآورده باشد دستورالعمل و طرز تهيه درج شود .

    تبصره 1- براي فرآورده های وارداتي، بايد نحوه مصرف درصورت لزوم و با نظر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي برروي طرح برچسب فارسي نويس نوشته شود .

    تبصره 2- اگر فرآورده براي مصرف گروه سنی و يا گروه خاصي تهيه شده باشد، درج آن بر روي بسته بندي ضروري است .

    1.  الزامات و توصيه هاي بهداشتي

          الزامات و توصيه هاي بهداشتي كه از طرف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي اعلام شده و در بعضی موارد در پروانه هاي بهداشتی ساخت صادره ذکر شده، باید روی بسته بندی درج شود.

    مثال : در روی قوطیهای کنسرو درج عبارت " قبل از مصرف 20 دقیقه جوشانده شود" الزامی است .

    تبصره 1- براي فرآورده های وارداتي چنانچه لازم است توضيحاتي بر روي طرح برچسب فارسي نويس درج شود، بايد با نظر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي و سازمان ملی استاندارد ایران باشد.

    تبصره 2- وارد کنندگان موظف هستند طرح برچسب فارسی نویس را همراه درخواست صدور پروانه بهداشتی واردات فرآورده غذایی ارائه نمایند.

    طرح فارسي نويس براي فرآورده های وارداتي بايد بصورت زير باشد :

    - نام و نام تجاري فرآورده

    - نام توليد كننده

    - كشور توليد كننده

    - تاريخ توليد

    - تاريخ انقضاء

    - سري ساخت

    - نحوه مصرف ( در صورت لزوم )

    - موارد منع مصرف  ( در صورت لزوم )

    - موارد احتياط مصرف ( در صورت لزوم)

    - موارد مصرف ( در صورت لزوم)

     - توضيحات ( در صورت لزوم )

    - شماره پروانه بهداشتي ورود

    - نام و نشانی و یا آدرس الکترونیکی و يا صندوق پستي و تلفن وارد کننده.

    تبصره 2-  در صورتي که محموله صادراتي بنا به دلايلي به غير از مشکل ايمني و سلامت و عدم تطابق با استاندارد ملی ایران و ضوابط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به داخل کشور برگشت داده شود، مشمول ماده 16 قانون خوردنی و آشامیدنی و آرایشی و بهداشتی شده پس از تاييد وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي با رعایت برچسب گذاري ( بند الزامات عمومی ) به زبان فارسي در كشور قابل عرضه است.

    1. اظهارات[37]

          اظهارات مندرج برروي برچسب به سه دسته توصيفي[38] و اخطاري[39] و خاص تقسيم مي شود و درج آن پس از تائید توسط کارشناسان اداره کل نظارت و ارزیابی فرآورده های غذایی، آرایشی و بهداشتی یا معاونت غذا و دارو دانشگاههای علوم پزشکی سراسر کشور و ترجیحا در صفحه اطلاعات الزامی است. 

    1. اظهارات توصيفي

          جمله اي است كه به توصيف حالت يا فرآوري انجام شده بر روي فرآورده دلالت دارد. اظهارات توصيفي رايج بر حسب مواد غذايي به شرح زير مي باشد:

    1.  تازه [40]

          در مواردي مي توان از عبارت تازه بر روي برچسب مواد غذايي استفاده نمود كه برروي آن فرآيند حرارتي، انجماد يا هر شكلي از نگهداري ماده غذايي انجام نشده باشد.

    لیکن درخصوص موارد زير می توان از عبارت تازه استفاده کرد:

    • انواع بسته بندی
    • افزودن واكس و پوشش ها با درجه غذایی (بر اساس ضوابط و معیارهای موجود)
    • به كارگيري محلول شستشوي كلر ملايم يا اسيد ملايم در حين توليد
    • پرتودهی ماده غذايي خام، حداكثر KG 1

    تبصره 1- از عنوان "تازه" برای نام تجاری فرآورده نمی توان استفاده کرد.

    تبصره2- از عبارت "تازه" برای بیان طعم فرآورده نمی توان استفاده کرد.

    تبصره 3-  طبق استاندارد ملی ایران به شماره 6629 ( پنیر تازه- ویژگی ها و آزمون) پنیر تازه پاستوریزه، استثنا است.

    1. منجمد شده [41]

                فرآورده های غذایی که فرآیند انجماد بر روی آنها انجام شده است. لازم به ذکر است که چنانچه قبل از انجماد عمل آنزيم بري، انجام شود مانع از درج عبارت « منجمد شده » نمي شود.

    1. سريع منجمد شده [42]

                در مواردی می توان از این عبارت استفاده کرد كه فرآورده در دمای کمتر از 18- درجه سانتيگراد با گردش سريع هوا به طوري كه مركز آن نيز به همين دما رسيده باشد به صورت سریع منجمد شده باشد. در صورتی که از روش انجماد در کمتر از یک دقیقه به پایین تر از 40- درجه سانتی گراد استفاده شود، می توان از عبارت انجماد فوق سریع [43]IQF استفاده کرد.

     

    1. طبيعي[44]

                به موادي "طبيعي " اطلاق مي شود كه هيچ نوع ماده شیمیایی يا ترکیب مصنوعی از قبیل ویتامین ها و املاح و طعم دهنده ها و مواد افزودنی به آن افزوده نشده باشد . اجزا تشکیل دهنده غذای طبیعی به استثنا آب موجود در آن نباید تغییر کند یا حذف شود.

    1.  خشک شده [45]

                از این عبارت برای توصیف فرآورده هایی می توان استفاده کرد كه قسمت اعظم آب آزاد آن توسط خشك کردن جدا شده باشد.

    1.  فرآورده های ارگانيك [46]

                به فرآورده هایی اطلاق مي شود که مطابق الزامات آخرین تجدید نظر استاندارد ملی ایران به شماره 11000 ، تولید، فرآوری، بسته بندی، ترابری و شده است و با نشان ارگانیک طبق استاندارد مربوطه نشانه گذاری و عرضه می شود.

                ارگانیک بودن فرآورده بر اساس استاندارد مربوطه و توسط مراجع ذی صلاح ( منظور سازمان های گواهی کننده AB[47]  تایید شده توسط سازمان ملی استاندارد یا IFOMA می باشد) تایید می شود.

    1. فرآورده گواهی شده[48]

                فرآورده ای است که یک نهاد گواهی کننده (تایید صلاحیت شده بطور رسمی)، تضمین کتبی می دهد که در کارخانه ای که تولیدات یا سیستم های تولید آن با الزامات تعیین شده مطابقت دارد، تولید شده است.

    1. غذاهاي غني شده
      1. در صورتیکه ریزمغذی برای گروه های خاص جمعیتی یا بیماران خاص دارای محدودیت مصرف هستند، باید بر روی برچسب به صورت هشدار نوشته شوند.
      2. فقط زمانی که غنی سازی با توجه به مقادير ذکر شده در آناليز فرآورده در هر زمان طی تاریخ ماندگاری محصول دال بر وجود ±20 درصد به علاوه مقادير ادعا شده باشد( به شرط آنکه دقت روش های آزمایشگاهی محرز باشد) می توان از عبارات مربوط به غنی شدن در برچسب فرآورده استفاده کرد.
      3. درج مقدار متوسط مواد مغذی افزوده موجود در یک سهم ماده غذایی تا پايان زمان ماندگاري فرآورده در برچسب ضروری است.
      4. اگر غذاي بسته بندي شده آماده مصرف نباشد و پس از مخلوط كردن با آب يا ساير مايعات تهيه شود ، مقدار ماده مغذي افزوده شده بايد به صورت درصد NRV براي آن مقداري كه در هر بار مصرف براي آماده سازي برداشت می شود در برچسب ذكر شود.
      5. اگر غذاي بسته بندي شده بصورت آماده براي مصرف نباشد و براي تهيه در غذاي ديگري استفاده مي شود، مقدار ماده مغذي اضافه شده به صورت درصد NRV براي هر سهم یا / 100 گرم از غذاي بسته بندي شده اوليه و به شكل اختياري بصورت درصد NRV براي هر بار استفاده در دستور غذايي نهايي پس از طبخ ذكر شود.
      6. اگر فراورده ای 15 % NRV یک ریزمغذی خاص را در اندازه سهم تامین می کند ( یا 15 درصد به ازای 100 گرم غذای جامد یا 5 درصد به ازای 100 میلی لیتر غذای مایع یا 5 درصد به ازای 100 کیلو کالری ) می تواند ادعای " منبع " برای آن ریزمغذی داشته باشد.
      7. اگر ریزمغذی خاص دارای دو برابر مقدار مذکور در بند 6-1-8-6- باشد، می تواند در برچسب عبارت "سرشار" از آن ماده مغذی را لحاظ کند.
      8. غذاهایی که به طور طبیعی دارای یک ریزمغذی خاص در دامنه حداقل و حداکثر تعریف شده بندهای 6-1-8-6 و 6-1-8-7 باشند می توانند در برچسب عبارت "به طور طبیعی منبع /سرشار از" را لحاظ کند.
    2. مواد غذايي پرتو ديده

                منظور از پرتو دهي، تاباندن اشعه گاما يا الكترون به منظور آنزیم بری یا از بین بردن یا متوقف كردن رشد ميکروارگانيسم ها، حشرات، آفت هاي زنده و جوانه زدن گياهان مي باشد.

    1. درصورتي كه يكي از مواد متشكله فرآورده پرتو ديده باشد، اين موضوع بايد در مقابل نام آن ماده متشکله در فهرست مواد تشكيل دهنده قيد شود.
    2. اگر غذایی با تابش یونیزه پرتو دهی شود باید عبارتی نزدیک به نام غذا آورده شود که بیانگر این موضوع باشد. همچنین می توان از علامت بین المللی پرتو دیده نیز در کنار نام این فرآورده ها استفاده کرد.                                                                                                        
    3. اظهارات اخطاري

          اظهارات اخطاري جملاتي است كه برروي برچسب جهت هشدار به مصرف كننده بايد نوشته شود و شامل موارد زير مي باشند                                                                                                                                                                                                                                      

    1. نوشابه هاي ورزشي و انرژي زا 

                در صورت وجود کافئین در این فرآورده ها باید بر روي برچسب بسته بندي این نوشابه عبارت زير نوشته شود:

    "براي بيماران ديابتي، کلیوی، قلبي عروقي، زنان باردار و شيرده، کودکان، افراد حساس به کافئين، افراد مبتلا به فشار خون، توصيه نمي شود."

    در صورت وجود جین سینگ در فرمولاسیون درج عبارت های " برای مصرف بیماران قلبی و عروقی، افراد باردار، مادران شیرده و افراد دارای فشار خون توصیه نمی شود" و "جین سینگ با داروهای ضد دیابت، وارفارین، فنازین و داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی [49]NSAIDS  و آسپرین تداخل دارویی دارد" در برچسب ضروری است.

    1. شيرين کننده هاي مصنوعي

                برروي برچسب بسته بندي برخي از فرآورده هایی مانند نوشابه ها، آب نبات، آدامس و از این قبیل كه از شيرين كننده هاي مصنوعي استفاده مي شود، باید نام شیرین کننده ذکر شود. 

    1. آسپارتام

                برروي برچسب بسته بندي فرآورده های حاوي آسپارتام بايد عبارات زير نيز درج شود:

    " بیماران مبتلا به فنيل كتونوري، کودکان و زنان باردار از مصرف آن خود داري نمايند."

    " بیماران دیابتی با مشورت پزشک و یا متخصص تغذیه مصرف نمایند. "

    1. ژل رويال

                درج جمله زير برروي فرآورده های حاوي ژل رويال الزامي است :

    " مصرف اين ماده در افراد مستعد آلرژی ممكن است منجر به ايجاد حساسیت یا واكنش هاي شديد تنفسی به خصوص در افراد مبتلا به آسم شود. "

    1. غذاهاي حساسيت زا

                مواد زير مي توانند بيشترين عامل حساسيت زايي را به خود اختصاص دهند كه بايد برروي برچسب فرآورده در قسمت اجزای تشکیل دهنده  وجود اين مواد اعلام شود حتي اگر اين مواد به مقدار جزئي در فرآورده موجود باشد :

    - شير و فرآورده هاي حاوی لاکتوز

    - تخم مرغ و فرآورده هاي آن

    - غلات و فرآورده های غلات حاوي گلوتن

    - ماهي و فرآورده هاي دريايي

    - بادام زميني و مغزهاي خوراکی چرب

    - دانه سويا و فرآورده های آن

    - سولفيت درغلظت بيش از10 ميلي گرم در كيلوگرم ( متابي سولفيت سديم ، سولفيت سديم ، انيدريد سولفورو، و تيو سولفات سديم )

    - ژل رويال

    1. غلات حجيم شده

                برروي برچسب فرآورده های حجیم شده بر پایه غلات درج عبارات ذيل الزامي است :

    " مصرف براي كودكان زير دو سال ممنوع است."

    " اين فرآورده نمي تواند جايگزين غذاي اصلي شود. "

    1. سوپ 

                در سوپ هاي نيمه آماده و آماده مصرف و انواع چاشني، كليه واردكنندگان و توليد كنندگان ملزم به درج درصد عصاره گوشت و نمک بر برچسب مربوطه هستند. 

    1. فرآورده های عاری از گلوتن

                افراد مبتلا به بيماري سيلياك بايد از فرآورده های « عاري از گلوتن » استفاده نمايند لذا چنانچه فرآورده اي ويژه افراد سیلیاکی   توليد مي شود بايد عبارت " عاري از گلوتن" درج شود.

    1. فرآورده های عاری از لاکتوز

                افراد مبتلا به بيماري عدم تحمل لاکتوز بايد از فرآورده های "عاري از لاکتوز" استفاده نمايند. چنانچه فرآورده اي ويژه اين افراد توليد مي شود بايد عبارت " عاري از لاکتوز" درج شود.

    1. اظهارات برای غذاهای خاص
      1. برچسب گذاري مواد غذايي تغییر ژنتیکی یافته به استناد بند ب ماده 7 قانون ایمنی زیستی و آیین نامه اجرایی آن

                موارد ذیل مشمول برچسب گذاری این نوع مواد غذایی می شود:

    1. آن دسته از فرآورده های غذایی که حاوی یا شامل موجودات زنده تغییر ژنتیکی یافته باشند.
    2. آن دسته از فرآورده های غذایی که یک یا چند ماده اولیه آنها از موجودات زنده تغییر ژنتیکی یافته باشد.
    3. افزودنی های فرآورده های غذایی که شامل، حاوی یا تولید شده از موجودات زنده تغییر ژنتیکی یافته باشد.
      1. فرآورده های غذایی که از برچسب گذاری و ردیابی[50] معاف هستند:  
    1. مواد غذایی حاوی ذرات غیر عمد و کمتر از 2% از موجودات زنده تغییر ژنتیکی یافته ( به دلیل وجود احتمال اختلاط غیرقابل اجتناب گیاه تغییر ژنتیکی یافته با گیاه غیر تغییر ژنتیکی یافته در طی برداشت محصول، انبارداری، انتقال یا فرایند تولید).
    2. مواد غذایی که در فرآیند تخمیر آن از موجود زنده تغییر ژنتیکی یافته استفاده شده به شرطی که فرآورده نهائی فاقد آنها باشد.
      1. - در صورتی که ماده غذایی شامل یا حاوی یک ماده اولیه تغییر ژنتیکی یافته باشد، باید عبارت" تغییر ژنتیکی یافته" در مقابل نام آن ماده اولیه با همان فونت و خوانا بر روی برچسب درج شود.
      2. - در صورتی که ماده غذایی شامل یا حاوی بیش از یک ماده اولیه تغییر ژنتیکی یافته باشد، درج عبارت" تغییر ژنتیکی یافته "با فونت مشابه عنوان محصول بطور واضح و خوانا بر روی برچسب الزامی است.

    تبصره 1- لیست مواد اولیه و فرآورده غذایی که در بازار جهانی انواع تغییر ژنتیکی یافته آنها موجود است شامل موارد ذیل می باشد:

    1. پنبه دانه
    2. برنج و فرآورده های آن
    3. سویا: نوشیدنی های سویا، توفو(tofu)، روغن سویا، آرد سویا، لسیتین و فرآورده های دیگر سویا از جمله نان، شیرینی ها، اسنک ها،        فرآورده های آردی، فرآورده های سرخ شده، فرآورده های حاوی روغن های خوراکی و غذاهای خاص حاوی یا حاصل از سویا.
    4. نیشکر
    5. گوجه فرنگی: رب گوجه فرنگی و سایر فرآورده های آن
    6. ذرت: روغن ذرت، آرد، شهد، اسنک ها، فرآورده های آردی، شکلات و شیرینی، غذاهای خاص و نوشیدنی های بدون الکل و فرآورده های دیگر حاوی یا حاصل از ذرت
    7. کانولا (کلزا): روغن کانولا، فرآورده های غذایی و اسنک های حاوی روغن کانولا
    8. سیب زمینی: اسنک ها، فرآورده های آماده سیب زمینی و دیگر فرآورده های غذایی حاوی سیب زمینی
    9. پاپایا
    10. کدو
    11. روغن دانه کتان: فرآورده هایی که ممکن است حاوی روغن های گیاهی مخلوط باشند، غذاهای سرخ شده، فرآورده های آردی، اسنک ها، فرآورده های حاوی روغن دانه کتان.
    12. نخود
    13. چغندر قند: در غذاهایی که شکر آنها گرفته شده از چغندر قند باشد.
    14. فرآورده های لبنی: فرآورده های تخمیری
    15. ویتامین ها: ویتامین C (اسید اسکوربیک) اغلب از ذرت تولید می شود و ویتامین E اغلب از سویا گرفته می شود. ویتامین های A,B2,B6 و B12ممکن است از مواد تغییر ژنتیکی یافته تولید شوند. ویتامین های D و K ممکن است حامل هایی گرفته شده از منابع ذرت تغییر ژنتیکی یافته مثل نشاسته، گلوکز و مالتو دکسترین باشند.

    جدول شماره 1 شرایط برچسب گذاری فرآورده های غذایی و مواد اولیه تغییر ژنتیکی یافته را به نمایش می گذارد.

    جدول1- شرایط برچسب گذاری فرآورده های غذایی و مواد اولیه تغییر ژنتیکی یافته

     

    نوع فرآورده غذایی تغییر ژنتیکی یافته

    •  

    برچسب گذاری

     

     

    دانه های تغییر ژنتیکی یافته

    ذرت، سویا، پنبه دانه

    •  

    غذاهای تغییر ژنتیکی یافته

    رب گوجه فرنگی، سیب زمینی، اسنک ذرت

    •  

    غذاهایی که از مواد تغییر ژنتیکی یافته تولید شده اند

    آرد ذرت، روغن سویا، شهد گلوکز گرفته شده از نشاسته ذرت، روغن کانولا

    •  

    غذاهای تولید شده از حیوانات تغذیه شده با خوراک دام تغییر ژنتیکی یافته

    گوشت، شیر، تخم مرغ

    •  

    غذاهای تولید شده با کمک آنزیم های تغییر ژنتیکی شکل (Processing aid)

    فرآورده های آردی که با استفاده از آمیلاز تغییر ژنتیکی یافته تولید شده اند

    •  

    افزودنی های تهیه شده از مواد تغییر ژنتیکی یافته

    لسیتین گرفته شده از سویای تغییر ژنتیکی یافته جهت تولید شکلات

    •  

    میکروارگانیسم های تغییر ژنتیکی یافته که به عنوان اجزا غذا استفاده می شوند

    عصاره مخمر، ماست تولید شده توسط لاکتوباسیل های تغییر ژنتیکی یافته

    •  

    فرآورده هایی که حاوی آنزیم های تغییر ژنتیکی یافته هستند (در مواردیکه که این آنزیم ها بعنوان افزودنی یا جهت فعالیت های تکنیکی استفاده می شوند)

    بهبود دهنده ها (نان های صنعتی و نیمه صنعتی، نان های فانتزی و حجیم)

    •  
     
    1. برچسب گذاري فرآورده های پروبيوتيک

                علاوه بر الزامات عمومي برچسب گذاري اطلاعات زير نيز در بر چسب بايد ذکر شود .

    - معرفي جنس، گونه

    - تعداد کمينه سلولهاي زنده پروبيوتيک براي هر گونه به صورت جدا تا آخرين روز ماندگاري فرآورده بر حسب CFU/g يا CFU/ml  

    - شرايط مناسب نگهداري

    1. ضوابط مربوط به تصاویر و عبارات برچسب

          تمامي تصاویر و عبارات درج شده بر روي برچسب فرآورده از قبيل اطلاعات مربوط به فرآورده، توليد کننده و از این قبل بايد مطابق پروانه بهداشتی ساخت و ضوابط وزارت بهداشت باشد. 

    1. هر گونه تصوير بر روي برچسب باید متناسب و مرتبط با نوع فرآورده بوده و گمراه کننده و غیر واقعی نباشد و موجب پنهان کردن اجزاء برچسب نیز نشده و به تاييد سازمان غذا و دارو یا معاونت غذا و دارو دانشگاههای علوم پزشکی سراسر کشور برسد.

    به عنوان مثال در نوشيدني های میوه ای با استفاده از ترکيبات طعم دهنده مصنوعي نبايد از عکس میوه به تنهایی بر روي برچسب استفاده شود. در مواردی مانند ویفرها، آب نبات ها، تافی ها و آدامس ها که درج عکس میوه روشی برای آگاهی دادن به مصرف کننده در خصوص طعم مورد نظر است می توان از عکس میوه همراه با نام اسانس کاربرد شده استفاده نمود. همچنین در مورد روغن های مایع مخلوط نباید تصاویر و عبارت مربوط به یک روغن آورده شود و یا در مورد آب های معدنی نمایش کوه و قله در روی برچسب اگر سرچشمه آبهای معدنی در دشت باشد ممنوع است .  

    1. استفاده از صفات عالي از قبيل "بهترين" و غيره، کلمات تاکيدي غير معمول از قبيل حسي، عالی و  مقايسه اي از قبيل "بهتر و ايده ال" که موجب گمراهی مصرف کننده مي شود، مجاز نيست.
    2. توضیح در خصوص فرآیند فرآورده باید مطابق با پروانه بهداشتی ساخت صادر شده از سوی سازمان غذا و دارو باشد.
    3. ادعاها

          درج هر گونه ادعاي تغذيه اي و يا ادعاي خاص درخصوص فرآورده يا مواردي از قبيل گواهي مديريت ايمني و مديريت کيفيت و ادعای تغذیه ای و سلامتی بخش بر روي برچسب فرآورده غذايي منوط به تاييد قبلي سازمان غذا و دارو است .

    1. ادعاهای عمومی
      1. ادعاي " دارنده گواهی سیستم های مدیریت ایمنی مواد غذایی "

                از آنجا که درج لوگو و یا عبارت " دارنده گواهی سیستم های مدیریت ایمنی مواد غذایی " نظیر HACCP و ISO22000:2005 بر روی برچسب فرآورده های غذایی به عنوان یک ادعا مبنی بر تولید فرآورده در شرایط ایمن تلقی می شود و استقرار و پیاده سازی سیستم های مذکور باید مطابق با الزامات و معیار های مربوطه و پس از رعایت کامل پیش نیازهای مربوطه صورت پذیرد. ضروری است قبل از درج این عناوین بر روی برچسب با توجه به ضوابط و مقررات جاری وضع شده از سوی سازمان غذا و دارو شرایط برنامه های پیش نیازی و الزامات سیستم های مدیریت ایمنی مواد غذایی استقرار یافته در واحد تولیدی مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفته و انطباق سیستم به تائید رسیده باشد. بدیهی است پس از تائید سیستم توسط سازمان غذا و دارو، درج عبارت "دارنده سیستم مدیریت ایمنی فرآورده های غذایی" بر روی برچسب فرآورده اعلام شده در دامنه کاربرد گواهی صادره و با مجوز سازمان غذا و دارو امکان پذیر است.

    1. ادعای دارنده "نشان ایمنی و سلامت "

                استفاده از نشان ایمنی و سلامت در راستای اهداف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، طبق دستورالعمل مربوطه و با تایید سازمان غذا و دارو قابل استفاده است.

    1. ادعای خالص

                فرآورده خالص فراورده ای است که در آن از نگهدارنده و مواد افزودنی استفاده نشده و از یک یا چند جزء خالص تهیه شده باشد. ادعای خالص نباید برای فرآورده ترکیبی و مخلوط غیر خالص استفاده شود. این ادعا فقط در مورد فرآورده های غذایی استفاده می شود که تنها از یک جز تشکیل شده باشد. به عنوان مثال آبمیوه ای که تنها شامل آبمیوه ( بازسازی نشده ) است و شامل هیچ گونه مواد نگهدارنده و طعم دهنده ، ویتامین و مواد افزودنی ( مانند آب، شکر و از این قبیل ) نباشد.

     تبصره-  این ادعا در مورد آبهای معدنی و آشامیدنی به کار نمی رود.

    1. ادعای مخصوص صادرات

                استفاده از عبارت مخصوص صادرات[51] بدون کسب مجوز از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بر روی برچسب مجاز نیست و این گونه فرآورده ها مجاز به عرضه در داخل کشور نمی باشند ( به استثنای فرآورده های موضوع بند 5– 10 تبصره 2 )

    1. فرآورده های تحت ليسانس

          مطابق با دستورالعمل اجرایی نحوه صدور پروانه ساخت بهداشتی(استفاده از ظرفیت خالی) فرآورده های غذایی، آرایشی و بهداشتی برروي سايت سازمان غذا و داروی وزارت بهداشت ( www.fdo.behdasht.gov.ir) موجود مي باشد، اقدام شود .

    1. ادعای " بدون مواد نگهدارنده " و "بدون مواد افزوده "

                ادعای عدم وجود مواد نگهدارنده در صورتی که  استفاده از نگهدارنده در فرآورده با توجه به معیار های وزارت بهداشت مجاز باشد و در صورتی که ماده نگهدارنده به صورت مستقیم یا غیر مستقیم به فرآورده اضافه نشده باشد، صحیح است. در صورتیکه ماده نگهدارنده ذاتا" در فرآورده موجود باشد استفاده از ادعای بدون مواد نگهدارنده مجاز نیست.

    تبصره 1- در فرآورده هایی که حاوی ترکیبات نگهدارنده طبیعی از قبیل اسید استیک در سرکه یا اسید سیتریک در آبلیمو می باشند، ادعای " بدون مواد نگهدارنده " مجاز نمی باشند. به عنوان مثال ادعای " بدون مواد نگهدارنده " در مورد افزودن اسید اسکوربیک به آب سیب به منظور ماندگاری رنگ در مدت فرآیند صحیح نیست، هر چند که این ماده در طی فرآیند تجزیه شده و میزان آن به سطح بسیار ناچیزی     می رسد.

    تبصره 2- ادعاهای مرتبط با سلامت فرآورده با تایید سازمان غذا و دارو و واحدهای تابعه طبق مقررات و هر گونه ادعای غیر مرتبط با سلامت مانند:" اولین تولید کننده"، "واحد نمونه"، "واحد برگزیده"، "بزرگترین صادر کننده" و از این قبیل با ارائه گواهی معتبر از سازمان مربوطه با ذکر سال دریافت آن گواهی، روی برچسب ذکر شود.

    1. ادعای بدون افزودن مونو سدیم گلوتامات

                این ادعا زمانی که سایر منابع گلوتامات آزاد در فرآورده وجود دارد باعث گمراهی و فریب مصرف کننده می شود و استفاده از آن مجاز نیست، به عنوان مثال پروتئین گیاهی هیدرولیز شده، سس سویا ، گوجه فرنگی و آب گوجه فرنگی، انگور و آب انگور، سایر آب میوه ها و پنیر و قارچ و از این قبیل که حاوی مقدار بالای گلوتامات آزاد هستند.

    1. ادعای حلال

                به منظور درج عبارت یا استفاده از نشان حلال، ارائه گواهی معتبر از سوی مراکز معتبر صادر کننده گواهی حلال الزامی است. همچنین رعایت مفاد استاندارد ملی ایران به شماره 12000 الزامی است.

    1. ادعاهای تغذیه ای

            نحوه محاسبه ادعا بر اساس 100 گرم/ میلی لیتر است لیکن در جدول حقایق تغذیه ای اعداد بر اساس سهم/ یا در هر 100 گرم در مواد غذایی که سهم ندارند، نوشته می شود. اندازه سهم های مورد استفاده در برچسب گذاری تغذیه ای بر اساس پیوست شماره 3 این ضابطه است.

    1. ادعای بدون...

                برای برچسب گذاری عاری از ( بدون ) یک ماده مغذی، فرآورده باید حاوی هیچ مقداری از و/ یا مقدار ناچیز از ماده مغذی باشد.

                " ادعای بدون" باید صحیح بوده و باعث گمراهی مصرف کننده و برداشت نادرست در مورد ترکیب و کیفیت غذا نشود و اجزا و موادی که ادعا می شود در فرآورده وجود ندارد باید به طور کامل در ماده غذایی نباشد و نباید به طور مستقیم به غذا یا اجزا تشکیل دهنده غذا اضافه شود. لیکن چنانچه افزودن ماده ای به فرآورده منع قانونی دارد به عنوان " ادعای بدون" تلقی نخواهد شد. همچنین عدم حضور یک جز ترکیبی خاص، یا یک ماده در غذا به دلیل این که این ماده جزء خصوصیات ذاتی غذا نیست به عنوان " ادعای بدون" تلقی نخواهد شد مانند : فاقد کلسترول در روغن های گیاهی .

                وقتی که تولید کننده خواهان درج " ادعای بدون" است، نتایج آزمایشگاهی معتبر باید تصدیق کننده مقدار باقی مانده در زیر سطح آستانه باشد.

    1.  ادعاهای مربوط به کالری
    • بدون کالری(Free calorie): در صورت وجود کمتر از 4 کیلو کالری در 100گرم/ یا 100 میلی لیتر مایعات
    • کم کالری(Low calorie): در صورت وجود 40 کیلو کالری و یا کمتر در 100گرم / 20 کیلو کالری در 100 میلی لیتر مایعات
      1.  ادعاهای مربوط به قند
    • بدون قند (Free sugar): در صورت وجود کمتر از 5/0 گرم قند در هر 100گرم
    • قند کاهش یافته (Reduced sugar): درصورت کاهش قند در هر 100گرم  حداقل به میزان 25% نسبت به فرآورده معمولی
      1.  ادعاهای مربوط به نمک
    • بدون سدیم یا بدون نمک (Salt free / Sodium free): در صورت وجود کمتر از 5 میلی گرم سدیم  در هر 100گرم/ 100 میلی لیتر مایعات
    • بدون نمک اضافی (No salt added): در صورتی که در فرآیند تهیه فرآورده نمک به آن اضافه نشده باشد. (تذکر: لزوما به این معنا نیست که فرآورده حاوی نمک نیست).
    • خیلی کم نمک یا خیلی کم سدیم (Very low Sodium): در صورت وجود 40 میلیگرم و یا کمتر سدیم در هر 100گرم
    • کم نمک یا کم سدیم (Low Sodium): در صورت وجود 120 میلیگرم و یا کمتر سدیم در هر 100گرم
    • نمک کاهش یافته (Less Sodium / Reduced Sodium): درصورت کاهش سدیم در هر 100 گرم فرآورده حداقل به میزان 25% نسبت به فرآورده معمولی
    • با نمک جایگزین سدیم( جایگزینی سدیم با پتاسیم )

    در صورتیکه نمک جایگزین استفاده شود عبارات بالا فقط برای سدیم قابل استفاده بوده و درج عبارت نمک جایگزین و نوع آن الزامی خواهد بود.

    1.  ادعاهای مربوط به فیبر غذایی
    • غنی از فیبر (High Fiber): در صورت وجود حداقل 6 گرم فیبر در100 گرم فرآورده یا 20% نیاز روزانه در هر سهم از فرآورده یا 3 گرم در 100 کیلو کالری
    • منبع فیبر (Good source of Fiber): در صورت وجود حداقل 3 گرم فیبر در100 گرم فرآورده یا 10% نیاز روزانه در  هر سهم از فرآورده یا5/1 گرم در 100 کیلو کالری

     

    1.  ادعاها در مورد چربی
    • بدون چربی (Fat free): در صورت وجود کمتر از 5/0 گرم چربی در هر 100گرم
    • بدون چربی اشباع (Suturated fat free): در صورت وجود کمتر از 1/0 گرم چربی اشباع در هر 100گرم/100 میلی لیتر مایعات
    • کم چربی (Low fat): در صورت وجود 3 گرم یا کمتر از چربی در هر 100گرم
    • حاوی چربی اشباع کم (Low suturated fat): در صورت وجود 5/1 گرم و یا کمتر از چربی اشباع در هر 100گرم

    یا 75/0 گرم در 100 میلی لیتر مایعات یا 10% انرژی

    • چربی کاهش یافته (Reduced fat): درصورت کاهش چربی در هر 100گرم حداقل به میزان 25% نسبت به فرآورده معمولی
      1. ادعاها در مورد کلسترول
    • کم کلسترول (Low cholestrol): در صورت وجود 20 میلی گرم یا کمتر از کلسترول و حاوی 5/1 گرم و یا کمتر از چربی اشباع  در هر 100گرم و در مایعات در 100 میلی لیتر میزان کلسترول نباید بیش از 10 میلی گرم  و  میزان چربی اشباع نباید بیش از 75/0 گرم باشد و مجموع چربیهای اشباع کمتر از 10% انرژی دریافتی در 100 میلی لیتر مایعات باشد.
    • فاقد کلسترول : در صورت وجود 005/0 گرم در 100 گرم ماده جامد و حاوی 5/1 گرم و یا کمتر از چربی اشباع  در هر 100گرم و در مایعات در 100 میلی لیتر میزان چربی اشباع نباید بیش از 75/0 گرم باشد.  مجموع چربیهای اشباع کمتر از 10% انرژی دریافتی در 100 میلی لیتر مایعات باشد.
      1.   ادعاهای سلامتی بخش

          هر گونه ادعا مبنی بر پیشگیری، تسکین، معالجه و یا درمان یک بیماری، اختلال و یا حالت فیزیولوژیکی برای فرآورده های غذایی ممنوع است . 

    1. ادعاهای سلامتی بخش فرآورده های پروبیوتیک

                استفاده از عبارات عمومی سلامت بخش پروبیوتیک ها مانند " بهبود سلامت، تنظیم و کارآیی سیستم گوارشی، تنظیم حرکت مواد غذایی در سیستم گوارش، تنظیم و تقویت سیستم ایمنی، کاهش کلسترول، کاهش عوارض عدم تحمل به لاکتوز، افزایش ارزش تغذیه ای غذا" بر روی فرآورده های پروبیوتیک به شرط اثبات پروبیوتیک بودن آن مجاز است.

    تبصره 1- ارایه هرگونه ادعای سلامت بخش دیگر بجز عناوین قید شده فوق، فرآورده پروبیوتیک را مشمول خواص سلامت بخش اختصاصی می کند و بدون کسب مجوز از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ممنوع است.

    تبصره 2 - ادعای کاهش کلسترول برای فرآورده های پروبیوتیک که این ادعا را دارند تنها در فراورده های کم چرب مطابق بند 8-2-6     می باشد.

    1. ادعاهای تغذیه ای مربوط به سمولینا

    استفاده از عبارت " آرد سمولینای خالص در مقایسه با آرد معمولی دارای ارزش تغذیه ای بهتری است" بر روی برچسب فرآورده های تهیه شده از این نوع آرد مانند ماکارونی بلامانع است.

    1. برچسب تغذيه اي

          اين دستورالعمل براي تهیه برچسب تغذيه اي همه غذاها کاربرد دارد به غیر از غذا هاي با کاربردهاي رژيمي خاص که مطابق استاندارد مربوطه عمل می شود.

    مطالب روی برچسب باید حاوي اطلاعات صحیح در مورد مواد مغذی موجود در ماده غذایی باشد . این اطلاعات باید به طور واضح، دقیق و صحیح مقادیر مواد مغذی موجود در فراورده را در اختیار مصرف کننده قرار دهد و نباید موجب گمراهی و اشتباه در مصرف کننده شود .

    تبصره 1: استفاده از نشانگرهای رنگی برای نشان دادن اطلاعات تغذیه ای فراورده  از نظر میزان نمک سدیم، قند ، چربی کل و اسیدهای چرب اشباع و ترانس در صفحه اصلی طبق پیوست شماره1 این دستورالعمل همراه با برچسب گذاری تغذیه ای در مورد کلیه فرآورده های غذایی 6 ماه پس از ابلاغ این دستورالعمل توسط سازمان غذا و دارو، اختیاری است . لیکن در صورت اجرای آن توسط صنایع موارد ذیل باید رعایت شود.

    1. حقایق تغذيه اي[52]

          اعلام مواد مغذی  باید در هر سهم یا در صورتی که یک ماده غذایی سهم ندارد در هر 100 گرم درج شود. در صورتی که فرآورده ای حاوی این ترکیبات نباشد باید در محل مورد نظر صفر نوشته شود. توصیه می شود که از جدول برای اعلام مواد مغذی استفاده نمود و ترتیب مواد مغذی نیز مطابق با جدول نمونه موجود در این فصل باشد. در صورتیکه استفاده از جدول به علت کم بودن سطح بسته بندی یا نوع برچسب و طراحی امکان پذیر نباشد، تولید کننده مجاز است با رعایت ردیف های موجود از طرح هایی غیر از جدول استفاده کند.  

    تبصره 1-درج اطلاعات مربوط به درصد ارزش ماده مغذی مرجع در هر سهم/ یا در هر 100 گرم در مواد غذایی که سهم ندارند، اجباري است. مقادیر عددی ارزش ماده مغذی مرجع را در پیوست 2 این دستورالعمل می توان یافت . بیان درصد این مقادیر در این بخش  بر اساس يک رژيم 2000 کیلوکالري هستند و  با استفاده از اين اطلاعات  مصرف کننده آگاه مي شود که با خوردن 100 گرم یا یک سهم از ماده غذايي چه مقدار از نياز روزانه خود به مواد مغذي را دريافت نموده است .

    1. عنوان

             بايد در بالاي بخش اطلاعات تغذیه ای درج شود .

    1. عبارت "تعداد سهم در هر بسته"

             بلافاصله در رديف پايين عنوان درج شود .

    1. عبارت "اندازه هر سهم از ماده غذایی"

             بلافاصله پس از تعداد سهم در هر بسته درج شود.

    1. اطلاعات تغذیه ای اجباری

             درج میزان انرژی، پروتئین، کربوهیدرات، چربی کل، چربی اشباع، چربی ترانس، نمک سدیم و قند در قسمت حقایق تغذیه ای اجباری است.

             درج سایر مواد مغذی از جمله ویتامین ها و املاح اختیاری است و بسته به ادعای وجود آنها در ماده غذایی دارد. چنانچه تولید کننده ادعای سلامتی یا تغذیه ای در مورد هر نوع ماده مغذی دارد باید مقدار آن در این بخش ذکر شود.

    تبصره 1- آب های بطری شده نیازی به درج مقدار پروتئین، چربی کالری، ویتامین ها ندارد لیکن در آبهای معدنی درج مقدار املاح ادعا شده در جدول اجباری است.

    تبصره 2- درج اطلاعات تغذیه ای تکمیلی در مورد بسته های کوچک با اندازه کمتر از 10 گرم از قبیل شکلات و آدامس و بسته های تک نفره از قبیل ساشه و مربا  اجباری نیست.

    تبصره 3- مواد غذایی از قبیل ادویه و چای و نمک ممکن است حاوی مواد مغذی ذکر شده در بالا نباشند که درج آن بر روی بسته بندی لازم نیست.

    تبصره 4- مواد مغذی در ماده غذایی نیمه آماده قبل از افزودن آب در مواد غذایی نیمه آماده که برای آماده شدن نیاز به ترکیب با سایر مواد به جز آب دارند، در قسمت حقایق تغذیه ای ذکر شود.

    1. انرژی

                مقدار انرژي بر حسب کيلو کالري در هر سهم از ماده غذايي/ یا در هر 100 گرم/ یا میلی لیتر در مواد غذایی که سهم ندارند بيان شود.

          لازم به ذکر است که ماده غذايي بدون چربي به معني بدون کالري نمي باشد  .

    1. چربي کل

                در بخش حقایق تغذیه ای باید مقدار چربي کل در هر سهم از ماده غذايي/ یا در هر 100 گرم در مواد غذایی که سهم ندارند اعلام شود.

    1. اسیدهای چرب اشباع

                در بخش حقایق تغذیه ای باید مقدار اسید های چرب اشباع بر حسب گرم يا ميلي گرم در هر سهم از ماده غذايي/ یا در هر 100 گرم در مواد غذایی که سهم ندارند و درصد مقادیر مرجع مواد مغذی- بیماری های غیر واگیر  آن نیز نوشته شود .

    1. اسیدهای چرب ترانس

                میزان اسیدهای چرب ترانس باید در هر سهم از ماده غذايي/ یا در هر 100 گرم در مواد غذایی که سهم ندارند بیان شود.

    1. نمک سدیم

                در بخش حقایق تغذیه ای باید مقدار نمک سدیم بر حسب گرم و يا ميلي گرم در هر سهم از ماده غذايي/ یا در هر 100 گرم در مواد غذایی که سهم ندارند و درصد مقادیر مرجع مواد مغذی- بیماری های غیر واگیر  آن نیز نوشته شود .

    1. کربوهيدرات کل

                درج مقدار کربوهیدرات کل در بخش حقایق تغذیه ای الزامي است . مقدار کربوهیدرات کل بر حسب گرم يا ميلي گرم درهرسهم/ یا در هر 100 گرم در مواد غذایی که سهم ندارند اعلام شود.

    1. قند

                درج مقدار قند بر حسب گرم و يا ميلي گرم در هر سهم/ یا در هر 100 گرم در مواد غذایی که سهم ندارند، در  بخش حقایق    تغذیه ای الزامي است .   

    1. پروتئين

                درج مقدار پروتئين بر حسب گرم و يا ميلي گرم در هر سهم/یا در هر 100 گرم در مواد غذایی که سهم ندارند، و درصد مقادیر مرجع مواد مغذی آن در بخش حقایق تغذیه ای اجباری است.

    1. قالب بندی پیشنهادی جدول حقايق تغذيه اي اجباری

          قالب پیشنهادی برای درج حقایق تغذیه ای شامل انرژی، پروتئین، کربوهیدرات کل، چربی کل، چربی اشباع، چربی ترانس، ، نمک سدیم و قند به شرح زیر است:

    جدول حقايق تغذيه اي

    تعداد سهم در هر بسته..........

    اندازه سهم.........

    مقدار در هر سهم

    انرزی  .........

    اطلاعات تغذیه ای

    % ارزش ماده مغذی مرجع٭NRV

     چربي کل (گرم )

    %

     کربوهيدرات کل (گرم)

    %

    قند (گرم)

    %

    پروتئين ( گرم)

    %

    نباید زیاد مصرف شود:

     اسید های چرب  اشباع ( گرم)

    %

    اسيد هاي چرب ترانس ( گرم) 

    %

    نمک سدیم (میلی گرم)

    %

    • انرژی : فونت پررنگ (Bold)
    • چربی کل، اسیدهای چرب اشباع و اسیدهای چرب ترانس فونت پر رنگ(Bold)

    - تعداد سهم در هر بسته: فونت پررنگ (Bold  )

    - نمک سدیم: فونت پررنگ(Bold  )

    - کربوهیدرات کل: فونت پررنگ(Bold  )

    - پروتئین: فونت پررنگ(Bold  )

    - املاح و مواد معدنی :فونت معمول

    تبصره 1- براي آن دسته از مواد مؤثري كه RDA، NRV تعريف نشده است. با علامت ويژه اي نظير ** مشخص می شوند و اين عبارت بيان شود كه " براي این مواد  NRVتعيين نگرديده است".

    1. بازنگری ادواری بر چسب گذاری تغذیه ای

          به منظور تعیین فهرست مواد مغذی، تکمیل اطلاعات، به روز در آوردن و مطابقت با واقعیت های سلامت جامعه در صورت صلاحدید وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ضوابط بر چسب گذاری تغذیه ای به طور منظم مورد بازنگری و تجدید نظر قرار می گیرید. از کلیه محققان، کارشناسان، متولیان، مسئولان، و صاحبان صنعت غذا دعوت می شود پیشنهادات خود را در مورد این دستورالعمل بطور کتبی به سازمان غذا و دارو منعکس نمایند.

    آدرس سازمان غذا و دارو: تهران، خیابان انقلاب، خیابان فخر رازی، نبش نظری، سازمان غذا و دارو

    10 - منابع

    1. " راهنمای برچسب گذاری تغذیه ای " استاندارد ملی ایران به شماره 4469
    2. " برچسب گذاری غذاهای رژیمی بسته بندی شده "  استاندارد ملی ایران به شماره 4468
    3. " برچسب گذاری مواد غذایی از پیش بسته بندی شده "  استاندارد ملی ایران به شماره 4470
    4. " ادعاهای تغذیه ای ر برچسب گذاری تغذیه ای " استاندارد ملی ایران به شماره 4711
    5. "ویژگی های عمومی برچسب بسته بندی مواد غذایی استاندارد ملی ایران به شماره 2135
    6.  Codex Alimentarious – Food Labelling – Complete Text – Revised 2001
    7. Codex Standard For The Labelling Of And Claims For Foods For Special Medical Purposes Codex Stan 180 – 1991
    8. GENERAL STANDARD FOR THE LABELLING OF AND CLAIMS FOR PREPACKAGED FOODS FOR SPECIAL DIETARY USES CODEX STAN 146-1985
    9. CODEX GUIDELINES ON NUTRITION LABELLING CAC/GL 2-1985 (Rev. 1 - 1993)[17
    10. CODEX GENERAL STANDARD FOR THE LABELLING OF PREPACKAGED FOODS CODEX STAN 1-1985 (Rev. 1-1991)[1
    11. GENERAL GUIDELINES FOR USE OF THE TERM “HALAL”CAC/GL 24-1997[27]
    12. CODEX GENERAL STANDARD FOR THE LABELLING OF FOOD ADDITIVES WHEN SOLD AS SUCH CODEX STAN 107-1981
    13.  Joint FAO/WHO Working Group Report on Drafting Guidelines For the Evaluation of Probiotics in Food , 2002 .
    14. CFSAN/ Office of Nutrition , Labeling and Dietry Supplements . Guidance for industry A Food Labeling Guide VII. Nutrition Labeling 2008 .
    15. Guide to Food labelig And Advertising Canadian Food Inspection Agancy 2003 .

    11- پیوست ها

    1. پیوست شماره 1- دستورالعمل اجرایی استفاده از نشانگرهای رنگی برای نشان دادن اطلاعات تغذیه ای فرآورده های غذایی    
    2. پیوست شماره2 - جدول اطلاعاتی مقادیر مواد مغذی مرجع مورد نیاز            

    پیوست شماره ا       دستورالعمل اجرایی استفاده از نشانگرهای رنگی برای نشان دادن اطلاعات تغذیه ای فرآورده های غذایی     کد مدرک:SP- Pr- 1393- 0016

     برچسب گذاری تغذیه ای با نشانگرهای رنگی در این راهنما شامل موارد ذیل است:

    1. اطلاعات مرتبط با میزان انرژی بر اساس کیلو کالری در هر سهم ماده غذایی یا در 100گرم/ میلی لیتر مواد غذایی که سهم برای آنها تعریف نشده است.
    2. اطلاعات مرتبط با میزان نمک، چربی کل، اسیدهای چرب اشباع، اسید چرب ترانس، قند ( کل قندهای منو و دی ساکارید به غیر از پلی اولها) بر حسب گرم در هر سهم مواد غذایی یا 100 گرم /میلی لیتر مواد غذایی که سهم برای آنها تعریف نشده است.
    3.  تعداد سهم ماده غذایی موجود در بسته بندی به صورتی که قابل تشخیص و قابل درک برای مصرف کننده باشد. برای مثال در مواردی که بسته بندی شامل چند سهم از ماده غذایی مربوطه است باید ذکر شود که" این اطلاعات برای یک برش پیتزا ، یا یک همبرگر " و از این قبیل است.
    4. درصد ارزش ماده مغذی مرجع (%NRV)   برای موارد ذکر شده در بند 2 بر مبنای میزان آنها در یک سهم ماده غذایی
    5. تخصیص نشانگرهای رنگی هر کدام از موارد ذکر شده در بند 2
    6. تولید کنندگان یا واردکنندگان می توانند همراه نشانگرهای رنگی از لغات توصیفی " زیاد" ، "متوسط"، یا "اندک" به طور همزمان استفاده کنند.

    مراحل برچسب گذاری تغذیه ای با نشانگرهای رنگی:

    1. اندازه سهم به صورت قابل تشخیص و درک برای مصرف کننده ( مثلا یک همبرگر، یک چهارم برش کیک)تعیین شود.
    2. تعداد سهم موجود در بسته بندی ماده غذایی مورد نظر مشخص شود.
    3. میزان انرژی به کیلو کالری و نمک، چربی کل، اسیدهای چرب اشباع، اسیدچرب ترانس، و قند بر حسب گرم در هر سهم ماده غذایی مورد نظرتعیین شود.
    4. بر اساس جدول زیر میزان درصد ارزش ماده مغذی مرجع در یک برنامه 2000 کیلو کالری محاسبه شود:

    انرژی

     

    2000 کیلو کالری

    چربی کل

    70 گرم

    اسیدهای چرب اشباع

    20 گرم

    قند

    90 گرم

    نمک

    6 گرم

     

             مقدار ماده مغذی در سهم * 100

    =                                                          درصد ارزش ماده مغذی مرجع

             میزان ارزش ماده مغذی مرجع

    1. با استفاده از جدول های زیر تعیین کنید که ماده مغذی در کدام گروه رنگی قرار می گیرد:

    تبصره: نشانگر میزان انرژی باید بدون رنگ باشد.

    جدول 1  -برای مواد غذایی جامد

     

    عبارت

    اندک

    متوسط

    زیاد

    نشانگرهای رنگی

    سبز

    نارنجی

    قرمز

    چربی کل

    ≤3 گرم /100گرم

    >3 گرم ≤

    5/17 گرم /100 گرم

    >5/17 گرم /100 گرم

    > 21 گرم/ اندازه سهم

    اسیدهای چرب اشباع

    ≤ 5/1 گرم/100گرم

    >5/1 گرم ≤

     5 گرم/100 گرم

    >5 گرم/100 گرم

    > 6 گرم /اندازه سهم

    اسیدهای چرب ترانس

    ≤2 گرم /100گرم

     

     

     

    قند

    ≤ 5 گرم /100گرم

    >5 گرم≤

    5/22 گرم / 100 گرم

    >5/22 گرم/100 گرم

    27 گرم/ اندازه سهم

    نمک سدیم

    ≤3/0 گرم / 100 گرم

    >3/0 گرم≤

    5/1 گرم / 100 گرم

    >5/1 گرم /100 گرم

    8/1 گرم/اندازه سهم

     

    نکته: مقیاس های اندازه سهم برای مقادیر اندازه سهم که بیشتر از 100 گرم هستند، استفاده می شود.

    جدول 2 - برای مواد غذایی مایع

    عبارت

    اندک

    متوسط

    زیاد

    نشانگرهای رنگی

    سبز

    نارنجی

    قرمز

    چربی کل

    ≤5/1 گرم /100میلی لیتر

    >5/1 گرم ≤

    75/8 گرم /100 میلی لیتر

    >75/8 گرم /100 میلی لیتر

    > 5/10گرم/ اندازه سهم

    اسیدهای چرب اشباع

    ≤ 75/0 گرم/100میلی لیتر

    >75/0 گرم ≤

     5/2 گرم/100 میلی لیتر

    > 5/2 گرم/100 میلی لیتر

    > 3 گرم /اندازه سهم

    اسیدهای چرب ترانس

    ≤2 گرم /100میلی لیتر

     

     

     

    قند

    ≤ 5/2 گرم /100میلی لیتر

    >5/2 گرم≤

    25/11 گرم / 100 میلی لیتر

    >25/11 گرم/100 میلی لیتر

    5/13گرم/ اندازه سهم

    نمک سدیم

    ≤3/0 گرم / 100میلی لیتر

    >3/0 گرم≤

    75/0 گرم / 100 میلی لیتر

    >75/0 گرم /100 میلی لیتر

    9/0 گرم/اندازه سهم

     

    نکته: مقیاس های اندازه سهم برای مقادیر اندازه سهم که بیشتر از 150 میلی لیتر هستند، استفاده می شود

    مثال:

    پیوست شماره 2                             جدول اطلاعاتی مقادیر مواد مغذی مرجع مورد نیاز              کد مدرک:SP- Fo- 1393- 0055

     

     

     

     

     

    ویتامین ها

    ویتامین A

    g *µ800

    ویتامین D

    gµ5

    ویتامین      C

    mg60

    ویتامین K

    gµ60

    تیامین

    mg 2/1

    ریبوفلاوین

    mg 2/1

    نیاسین

    mg NE[53] 15

    ویتامین B6

    mg3/1

    فولات

    g DFE[54]µ400

    ویتامین B12

    gµ  4/2

    پنتوتنات

    mg5

    بیوتین

    gµ30

    مواد معدنی

    کلسیم

    mg1000

    منیزیم

    mg300

    آهن

    14 mg

    روی

    15  mg

    ید

    150  µg

    مس

    مقدار مشخص شده

    سلنیوم

    مقدار مشخص شده

    سایر

    پروتئین

    g 50

    *  برای اعلام بتا-کاروتن که پیش ساز سنتز ویتامین A می باشد فاکتور تبدیل به صورت زیر بیان می شود: gµ1 رتینول برابر است با gµ6  بتا-کاروتن

     

    فاکتور تبدیل برای نیاسین و فولات طبق جدول زیر می‌باشد:

    ویتامین

     

    نیاسین

    NE  mg1

    mg1  نیاسین

    mg60  تریپتوفان

    فولات

    g DFEµ1

    gµ1  فولات ماده غذایی

    gµ6/0 اسید فولیک افزوده شده به ماده غذایی

     

    مقادیر ماده مغذی مرجع مربوط به  بیماری های غیرواگیر

    اسیدهای چرب اشباع شده                 g20

    سدیم                                                      mg2000

    پیوست شماره 3                             جدول اطلاعاتی اندازه های مواد غذایی                               کد مدرک:

     

    Product category

    Reference amount

    Label statement5

    Bakery products:

       

    Biscuits, croissants, bagels, tortillas, soft bread sticks, soft pretzels, corn bread, hush puppies

    55 g

    _ piece(s) (_ g)

    Breads (excluding sweet quick type), rolls

    50 g

    _ piece(s) (_ g) for sliced bread and distinct pieces (e.g., rolls); 2 oz (56 g/_ inch slice) for unsliced bread

    Bread sticks--see crackers

       

    Toaster pastries--see coffee cakes

       

    Brownies

    40 g

    _ piece(s) (_ g) for distinct pieces; fractional slice (_ g) for bulk

    Cakes, heavy weight (cheese cake; pineapple upside-down cake; fruit, nut, and vegetable cakes with more than or equal to 35 percent of the finished weight as fruit, nuts, or vegetables or any of these combined)6

    125 g

    _ piece(s) (_ g) for distinct pieces (e.g., sliced or individually packaged products); _ fractional slice (_ g) for large discrete units

    Cakes, medium weight (chemically leavened cake with or without icing or filling except those classified as light weight cake; fruit, nut, and vegetable cake with less than 35 percent of the finished weight as fruit, nuts, or vegetables or any of these combined; light weight cake with icing; Boston cream pie; cupcake; eclair; cream puff)7

    80 g

    _ piece(s) (_ g) for distinct pieces (e.g., cupcake); _ fractional slice (_ g) for large discrete units

    Cakes, light weight (angel food, chiffon, or sponge cake without icing or filling)8

    55 g

    _ piece(s) (_ g) for distinct pieces (e.g., sliced or individually packaged products); _ fractional slice (_ g) for large discrete units

    Coffee cakes, crumb cakes, doughnuts, Danish, sweet rolls, sweet quick type breads, muffins, toaster pastries

    55 g

    _ piece(s) (_ g) for sliced bread and distinct pieces (e.g., doughnut); 2 oz (56 g/visual unit of measure) for bulk products (e.g., unsliced bread)

    Cookies

    30 g

    _ piece(s) (_ g)

    Crackers that are usually not used as snack, melba toast, hard bread sticks, ice cream cones9

    15 g

    _ piece(s) (_ g)

    Crackers that are usually used as snacks

    30 g

    _ piece(s) (_ g)

    Croutons

    7 g

    _ tbsp(s) (_ g); _ cup(s) (_ g); _ piece(s) (_ g) for large pieces

    French toast, pancakes, variety mixes

    110 g prepared for french toast and pancakes; 40 g dry mix for variety mixes

    _ piece(s) (_ g); _ cup(s) (_ g) for dry mix

    Grain-based bars with or without filling or coating, e.g., breakfast bars, granola bars, rice cereal bars

    40 g

    _ piece(s) (_ g)

    Ice cream cones--see crackers

       

    Pies, cobblers, fruit crisps, turnovers, other pastries

    125 g

    _ piece(s) (_g) for distinct pieces; _ fractional slice (_ g) for large discrete units

    Pie crust

    1/6 of 8 inch crust; 1/8 of 9 inch crust

    1/6 of 8 inch crust (_ g); 1/8 of 9 inch crust (_ g)

    Pizza crust

    55 g

    _ fractional slice (_ g)

    Taco shells, hard

    30 g

    _ shell(s) (_ g)

    Waffles

    85 g

    _ piece(s) (_ g)

    Beverages:

       

    Carbonated and noncarbonated beverages, wine coolers, water

    240 mL

    8 fl oz (240 mL)

    Coffee or tea, flavored and sweetened

    240 mL prepared

    8 fl oz (240 mL)

    Cereal and Other Grain Products:

       

    Breakfast cereals (hot cereal type), hominy grits

    1 cup prepared; 40 g plain dry cereal; 55 g flavored, sweetened dry cereal

    _ cup(s) (_ g)

    Breakfast cereals, ready-to-eat, weighing less than 20 g per cup, e.g., plain puffed cereal grains

    15 g

    _ cup(s) (_ g)

    Breakfast cereals, ready-to-eat weighing 20 g or more but less than 43 g per cup; high fiber cereals containing 28 g or more of fiber per 100 g

    30 g

    _ cup(s) (_ g)

    Breakfast cereals, ready-to-eat, weighing 43 g or more per cup; biscuit types

    55 g

    _ piece(s) (_ g) for large distinct pieces (e.g., biscuit type);_ cup(s) (_ g) for all others

    Bran or wheat germ

    15 g

    _ tbsp(s) (_ g); _ cup(s) (_ g)

    Flours or cornmeal

    30 g

    _ tbsp(s) (_ g); _ cup(s) (_ g)

    Grains, e.g., rice, barley, plain

    140 g prepared; 45 g dry

    _ cup(s) (_ g)

    Pastas, plain

    140 g prepared; 55 g dry

    _ cup(s) (_ g); _ piece(s) (_ g) for large pieces (e.g., large shells or lasagna noodles) or 2 oz (56 g/visual unit of measure) for dry bulk products (e.g., spaghetti)

    Pastas, dry, ready-to-eat, e.g., fried canned chow mein noodles

    25 g

    _ cup(s) (_ g)

    Starches, e.g., cornstarch, potato starch, tapioca, etc.

    10 g

    _ tbsp (_ g)

    Stuffing

    100 g

    _ cup(s) (_ g)

    Dairy Products and Substitutes:

       

    Cheese, cottage

    110 g

    _ cup (_ g)

    Cheese used primarily as ingredients, e.g., dry cottage cheese, ricotta cheese

    55 g

    _ cup (_ g)

    Cheese, grated hard, e.g., Parmesan, Romano

    5 g

    _ tbsp (_ g)

    Cheese, all others except those listed as separate categories--includes cream cheese and cheese spread

    30 g

    _ piece(s) (_ g) for distinct pieces;_ tbsp(s) (_ g) for cream cheese and cheese spread; 1 oz (28 g/visual unit of measure) for bulk

    Cheese sauce--see sauce category

       

    Cream or cream substitutes, fluid

    15 mL

    1 tbsp (15 mL)

    Cream or cream substitutes, powder

    2 g

    _ tsp (_ g)

    Cream, half & half

    30 mL

    2 tbsp (30 mL)

    Eggnog

    120 mL

    1/2 cup (120 mL); 4 fl oz (120 mL)

    Milk, condensed, undiluted

    30 mL

    2 tbsp (30 mL)

    Milk, evaporated, undiluted

    30 mL

    2 tbsp (30 mL)

    Milk, milk-based drinks, e.g., instant breakfast, meal replacement, cocoa

    240 mL

    1 cup (240 mL); 8 fl oz (240 mL)

    Shakes or shake substitutes, e.g., dairy shake mixes, fruit frost mixes

    240 mL

    1 cup (240 mL); 8 fl oz (240 mL)

    Sour cream

    30 g

    _ tbsp (_ g)

    Yogurt

    225 g

    _ cup (_ g)

    Desserts:

       

    Ice cream, ice milk, frozen yogurt, sherbet: all types, bulk and novelties (e.g., bars, sandwiches, cones)

    1/2 cup-includes the volume for coatings and wafers for the novelty type varieties

    _ piece(s) (_ g) for individually wrapped or packaged products; 1/2 cup (_ g) for others

    Frozen flavored and sweetened ice and pops, frozen fruit juices: all types, bulk and novelties (e.g., bars, cups)

    85 g

    _ piece(s) (_ g) for individually wrapped or packaged products; _ cup(s) (_ g) for others

    Sundae

    1 cup

    1 cup (_ g)

    Custards, gelatin or pudding

    1/2 cup

    _ piece(s) (_ g) for distinct unit (e.g., individually packaged products); 1/2 cup (_ g) for bulk

    Dessert Toppings and Fillings:

       

    Cake frostings or icings

    35 g

    _ tbsp(s) (_ g)

    Other dessert toppings, e.g., fruits, syrups, spreads, marshmallow cream, nuts, dairy and nondairy whipped toppings

    2 tbsp

    2 tbsp (_ g); 2 tbsp (30 mL)

    Pie fillings

    85 g

    _ cup(s) (_ g)

    Egg and Egg Sustitutes:

       

    Egg mixtures, e.g., egg foo young, scrambled eggs, omelets

    110 g

    _ piece(s) (_ g) for discrete pieces; _ cup(s) (_ g)

    Eggs (all sizes)9

    50 g

    1 large, medium, etc. (_ g)

    Egg substitutes

    An amount to make 1 large (50 g) egg

    _ cup(s) (_ g); _ cup(s) (_ mL)

    Fats and Oils:

       

    Butter, margarine, oil, shortening

    1 tbsp

    1 tbsp (_ g); 1 tbsp (15 mL)

    Butter replacement, powder

    2 g

    _ tsp(s) (_ g)

    Dressings for salads

    30 g

    _ tbsp (_ g); _ tbsp (_ mL)

    Mayonnaise, sandwich spreads, mayonnaise-type dressings

    15 g

    _ tbsp (_ g)

    Spray types

    0.25 g

    About _ seconds spray (_ g)

    Fish, Shellfish, Game Meats10, and Meat or Poultry Substitutes:

       

    Bacon substitutes, canned anchovies,11anchovy pastes, caviar

    15 g

    _ piece(s) (_ g) for discrete pieces; _ tbsp(s) (_ g) for others

    Dried, e.g., jerky

    30 g

    _ piece(s) (_ g)

    Entrees with sauce, e.g., fish with cream sauce, shrimp with lobster sauce

    140 g cooked

    _ cup(s) (_ g); 5 oz (140 g/visual unit of measure) if not measurable by cup

    Entrees without sauce, e.g., plain or fried fish and shellfish, fish and shellfish cake

    85 g cooked; 110 g uncooked12

    _ piece(s) (_ g) for discrete pieces; _ cup(s) (_ g); _ oz (_ g/visual unit of measure) if not measurable by cup13

    Fish, shellfish or game meat10, canned11

    55 g

    _ piece(s) (_ g) for discrete pieces; _ cup(s) (_ g); 2 oz (56 g/_ cup) for products that are difficult to measure the g weight of cup measure (e.g., tuna); 2 oz (56 g/_ pieces) for products that naturally vary in size (e.g., sardines)

    Substitute for luncheon meat, meat spreads, Canadian bacon, sausages and frankfurters

    55 g

    _ piece(s) (_ g) for distinct pieces (e.g., slices, links); _ cup(s) (_ g); 2 oz (56 g/visual unit of measure) for nondiscrete bulk product

    Smoked or pickled11fish, shellfish, or game meat10; fish or shellfish spread

    55 g

    _ piece(s) (_ g) for distinct pieces (e.g., slices, links) or _ cup(s) (_ g); 2 oz (56 g/visual unit of measure) for nondiscrete bulk product

    Substitutes for bacon bits--see miscellaneous category

       

    Fruits and Fruit Juices:

       

    Candied or pickled11

    30 g

    _ piece(s) (_ g)

    Dehydrated fruits--see snacks category

       

    Dried

    40 g

    _ piece(s) (_ g) for large pieces (e.g., dates, figs, prunes); _ cup(s) (_ g) for small pieces (e.g., raisins)

    Fruits for garnish or flavor, e.g., maraschino cherries11

    4 g

    1 cherry (_ g)

    Fruit relishes, e.g., cranberry sauce, cranberry relish

    70 g

    _ cup(s) (_ g)

    Fruits used primarily as ingredients, avocado

    30 g

    See footnote 13

    Fruits used primarily as ingredients, others (cranberries, lemon, lime)

    55 g

    _ piece(s) (_ g) for large fruits; _ cup(s) (_ g) for small fruits measurable by cup13

    Watermelon

    280 g

    See footnote 13

    All other fruits (except those listed as separate categories), fresh, canned, or frozen

    140 g

    _ piece(s) (_ g) for large pieces (e.g., strawberries, prunes, apricots, etc.); _ cup(s) (_ g) for small pieces (e.g., blueberries, raspberries, etc.)13

    Juices, nectars, fruit drinks

    240 mL

    8 fl oz (240 mL)

    Juices used as ingredients, e.g., lemon juice, lime juice

    5 mL

    1 tsp (5 mL)

    Legumes:

       

    Bean cake (tofu)11, tempeh

    85 g

    _ piece(s) (_ g) for discrete pieces; 3 oz (84 g/visual unit of measure) for bulk products

    Beans, plain or in sauce

    130 g for beans in sauce or canned in liquid and refried beans prepared; 90 g for others prepared; 35 g dry

    _ cup (_ g)

    Miscellaneous Category:

       

    Baking powder, baking soda, pectin

    0.6 g

    _ tsp ( _ g)

    Baking decorations, e.g., colored sugars and sprinkles for cookies, cake decorations

    1 tsp or 4 g if not measurable by teaspoon

    _ piece(s) (_ g) for discrete pieces; 1 tsp (_ g)

    Batter mixes, bread crumbs

    30 g

    _ tbsp(s) (_ g);_ cup(s) (_ g)

    Cooking wine

    30 mL

    2 tbsp (30 mL)

    Dietary supplements

    The maximum amount recommended, as appropriate, on the label for consumption per eating occasion, or, in the absence of recommendations, 1 unit, e.g., tablet, capsule, packet, teaspoonsful, etc.

    _ tablet(s), _ capsule(s), _ packet(s), _ tsp(s) (_ g), etc.

    Drink mixers (without alcohol)

    Amount to make 240 mL drink (without ice)

    _ fl oz (_ mL)

    Chewing gum9

    3 g

    _ piece(s) (_ g)

    Meat, poultry and fish coating mixes, dry; seasoning mixes, dry, e.g., chili seasoning mixes, pasta salad seasoning mixes

    Amount to make one reference amount of final dish

    _ tsp(s) (_ g); _ tbsp(s) (_ g)

    Salad and potato toppers, e.g., salad crunchies, salad crispins, substitutes for bacon bits

    7 g

    _ tbsp(s) (_ g)

    Salt, salt substitutes, seasoning salts (e.g., garlic salt)

    1/4 tsp

    1/4 tsp ( _g); _piece(s) ( _g) for discrete pieces (e.g., individually packaged products)

    Spices, herbs (other than dietary supplements)

    1/4 tsp or 0.5 g if not measurable by teaspoon

    1/4 tsp (_ g); _ piece(s) (_ g) if not measurable by teaspoons (e.g., bay leaf)

    Mixed Dishes:

       

    Measurable with cup, e.g., casseroles, hash, macaroni and cheese, pot pies, spaghetti with sauce, stews, etc.

    1 cup

    1 cup (_ g)

    Not measurable with cup, e.g., burritos, egg rolls, enchiladas, pizza, pizza rolls, quiche, all types of sandwiches

    140 g, add 55 g for products with gravy or sauce topping, e.g., enchilada with cheese sauce, crepe with white sauce14

    _ piece(s) (_ g) for discrete pieces; _ fractional slice (_ g) for large discrete units

    Nuts and Seeds:

       

    Nuts, seeds, and mixtures, all types: sliced, chopped, slivered, and whole

    30 g

    _ piece(s) (_ g) for large pieces (e.g., unshelled nuts);_ tbsp(s) (_ g) ;_ cup(s) (_ g) for small pieces (e.g., peanuts, sunflower seeds)

    Nut and seed butters, pastes, or creams

    2 tbsp

    2 tbsp (_ g)

    Coconut, nut and seed flours

    15 g

    _ tbsp(s) (_ g); _ cup (_ g)

    Potatoes and Sweet Potatoes/Yams:

       

    French fries, hash browns, skins, or pancakes

    70 g prepared; 85 g for frozen unprepared french fries

    _ piece(s) (_ g) for large distinct pieces (e.g., patties, skins); 2.5 oz (70 g/_ pieces) for prepared fries; 3 oz (84 g/_ pieces) for unprepared fries

    Mashed, candied, stuffed, or with sauce

    140 g

    _ piece(s) (_ g) for discrete pieces (e.g., stuffed potato); _ cup(s) (_ g)

    Plain, fresh, canned, or frozen

    110 g for fresh or frozen; 125 g for vacuum packed; 160 g for canned in liquid

    _ piece(s) (_ g) for discrete pieces;_ cup(s) (_ g) for sliced or chopped products

    Salads:

       

    Gelatin salad

    120 g

    _ cup (_ g)

    Pasta or potato salad

    140 g

    _ cup(s) (_ g)

    All other salads, e.g., egg, fish, shellfish, bean, fruit, or vegetable salads

    100 g

    _ cup(s) (_ g)

    Sauces, Dips, Gravies and Condiments:

       

    Barbecue sauce, hollandaise sauce, tartar sauce, other sauces for dipping (e.g., mustard sauce, sweet and sour sauce), all dips (e.g., bean dips, dairy-based dips, salsa)

    2 tbsp

    2 tbsp (_ g); 2 tbsp (30 mL)

    Major main entree sauces, e.g., spaghetti sauce

    125 g

    _ cup (_ g); _ cup (_ mL)

    Minor main entree sauces (e.g., pizza sauce, pesto sauce), other sauces used as toppings (e.g., gravy, white sauce, cheese sauce), cocktail sauce

    1/4 cup

    1/4 cup (_ g); 1/4 cup (60 mL)

    Major condiments, e.g., catsup, steak sauce, soy sauce, vinegar, teriyaki sauce, marinades

    1 tbsp

    1 tbsp (_ g); 1 tbsp (15 mL)

    Minor condiments, e.g., horseradish, hot sauces, mustards, worcestershire sauce

    1 tsp

    1 tsp (_ g); 1 tsp (5 mL)

    Snacks:

       

    All varieties, chips, pretzels, popcorns, extruded snacks, fruit- based snacks (e.g., fruit chips,) grain-based snack mixes

    30 g

    _ cup(s) (_ g) for small pieces (e.g., popcorn) _ piece(s) (_ g) for large pieces (e.g., large pretzels; pressed dried fruit sheet); 1 oz (28 g/visual unit of measure) for bulk products (e.g., potato chips)

    Soups:

       

    All varieties

    245 g

    _ cup (_ g); _ cup (_ mL)

    Sugars and Sweets:

       

    Baking candies (e.g., chips)

    15 g

    _ piece(s) (_ g) for large pieces; _ tbsp(s) (_ g) for small pieces; 1/2 oz (14 g/visual unit of measure) for bulk products

    Hard candies, breath mints

    2 g

    _ piece(s) (_ g)

    Hard candies, roll-type, mini-size in dispenser packages

    5 g

    _ piece(s) (_ g)

    Hard candies, others

    15 g

    _ piece(s) (_ g) for large pieces;_ tbsp(s) (_ g) for "mini-size" candies measurable by tablespoon; 1/2 oz (14 g/visual unit of measure) for bulk products

    All other candies

    40 g

    _ piece(s) (_ g); 1 1/2 oz (42 g/visual unit of measure) for bulk products

    Confectioner's sugar

    30 g

    _ cup (_ g)

    Honey, jams, jellies, fruit butter, molasses

    1 tbsp

    1 tbsp (_ g); 1 tbsp (15 mL)

    Marshmallows

    30 g

    _ cup(s) (_ g) for small pieces; _ piece(s) (_ g) for large pieces

    Sugar

    4 g

    _ tsp (_ g) ; _ piece(s) (_ g) for discrete pieces (e.g., sugar cubes, individually packaged products)

    Sugar substitutes

    An amount equivalent to one reference amount for sugar in sweetness

    _ tsp(s) (_ g) for solids; _ drop(s) (_ g) for liquid; _ piece(s) (_ g) (e.g., individually packaged products)

    Syrups

    30 mL for syrups used primarily as an ingredient (e.g., light or dark corn syrup); 60 mL for all others

    2 tbsp (30 mL) for syrups used primarily as an ingredient; 1/4 cup (60 mL) for all others

    Vegetables:

       

    Vegetables primarily used for garnish or flavor, e.g., pimento, parsley

    4 g

    _ piece(s) (_ g); _ tbsp(s) (_ g) for chopped products

    Chili pepper, green onion

    30 g

    _ piece(s) (_ g)13; _ tbsp(s) (_ g); _ cup(s) (_ g) for sliced or chopped products

    All other vegetables without sauce: fresh, canned, or frozen

    85 g for fresh or frozen; 95 g for vacuum packed; 130 g for canned in liquid, cream-style corn, canned or stewed tomatoes, pumpkin, or winter squash

    _ piece(s) (_ g) for large pieces (e.g., brussel sprouts); _ cup(s) (_ g) for small pieces (e.g., cut corn, green peas); 3 oz (84 g/visual unit of measure) if not measurable by cup13

    All other vegetables with sauce: fresh, canned, or frozen

    110 g

    _ piece(s) (_ g) for large pieces (e.g., brussel sprouts); _ cup(s) (_ g) for small pieces (e.g., cut corn, green peas); 4 oz (112 g/visual unit of measure) if not measurable by cup

    Vegetable juice

    240 mL

    8 fl oz (240 mL)

    Olives11

    15 g

    _ piece(s) (_ g); _ tbsp(s) (_ g) for sliced products

    Pickles, all types11

    30 g

    1 oz (28 g/visual unit of measure)

    Pickle relishes

    15 g

    _ tbsp (_ g)

    Vegetable pastes, e.g., tomato paste

    30 g

    _ tbsp (_ g)

    Vegetable sauces or purees, e.g, tomato sauce, tomato puree

    60 g

    _ cup (_ g); _ cup (_ mL)

     

    [1] Label

    [2]Tag

    [3] Brand

    [4] Mark

    [5] Labeling

    [6] Food

    [7] Fortification

    [8] Sugars

    [9] Dietry fiber

    [10] تصمیم گیری در مورد واحد های منومری بین 9 – 3 به عهده سازمان غذا و دارو است.

    [11] Saturated Fatty Acids

    [12] Unsaturated Fatty Acids

    [13] Mono Unsaturated Fatty Acids

    [14] Poly Unsaturated Fatty Acids

    [15] Trans Fatty Acids

    [16] Ingredient

    [17] Food additives

    [18] Processing Aid

    [19] Claim

    [20] Nutrition Claim

    [21] Nutrient Reference Value

    [22] - Nutrient Reference Values-Requirements(NRVs-R)

    [23] - Nutrient Reference Values-Noncommunicable Disease(NRVs-NCD)

    [24] Principal Display Panel

    [25] Information Panel

    [26] Lot Number

    [27] Acceptable Daily Intake

    [28] Serving Size

    [29] Date of Production

    [30] Date of Minimum Durability

    [31]Best Before

    [32]Expiration Date

    [33] Biotechnology

    [34] Genetically Modified

    [35] Probiotic

    [36] Batch number

    [37]Statement

    [38]Descritive

    [39] Warning

    [40] Fresh

    [41] Frozen

    [42] Quick Frozen

    [43] Instant Quick Freezing

    [44] Natural

    [45] Dried

    [46] Organic Products

    [47] Acrediation Body

    [48] Certified Products

    [49] Non Stroidal Anti Inflamatory Drugs

    [50] منظور از ردیابی(Traceability)، توانایی یافتن منشا موجودات زنده تغییر ژنتیکی یافته و محصولات حاصل از آنها پس از وردو به بازار مصرف است.

    [51] For Export  

    [52] Nutrition facts

    [53] - Niacin Equivalents

    [54] - Dietary Folat Equivalents

Browse by Audience

لینکهای داخلی

Browse by Audience

لینکها