گروه تجویز و مصرف منطقی و اطلاع رسانی فراورده های سلامت
 
  1. معرفی گروه تجویز و مصرف منطقی و اطلاع رسانی فراورده های سلامت
این گروه با ادغام دو واحد "کمیته کشوری تجویز و مصرف منطقی دارو" و "ستاد مرکزی اطلاع رسانی داروها و سموم" از اواخر سال 1396 تشکیل شده است.
الف- معرفی ستاد مرکزی و مراکز اطلاع رسانی داروها و سموم: افزايش روزافزون دانش بشري در عرصه بهداشت و درمان، تولید داروهاي جديد و تجويز و مصرف آن‌ها و تخصصي شدن علوم پزشكي و داروسازي، سبب مواجهه با حجم بالايي از اطلاعات شده است. طبقه‌بندی و به‌روز نگه‌داشتن اطلاعات صحیح و معتبر مرتبط با داروها و ارائه آن‌ها به متقاضيان، بر عهده مراکز اطلاع‌رسانی داروها و سموم است  (Drug& Poison Information Center, DPIC). شروع به كار این مراكز در دنیا از ابتداي قرن گذشته با همين هدف بوده است. ارائه مشاوره‌های لازم برای کنترل و درمان مسمومیت‌ها و کاهش مرگ‌ومیر ناشی از مسمومیت‌ها، ازجمله خدماتی هستند که مراکز اطلاع‌رسانی داروها و سموم ارائه می‌دهند. نخستین مرکز اطلاع‌رسانی داروها و سموم در ایران در بهمن‌ماه ۱۳۷۵، (به دستور معاون غذا و داروی وقت و به‌عنوان بخشی از واحد تحقیق و توسعه معاونت غذا و داروی آن زمان) راه‌اندازی شد و تاکنون بیش از چهل مرکز دیگر در معاونت‌های غذا و داروی دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور و چند مرکز بیمارستانی، تحت نظارت ستاد مرکزی اطلاع‌رسانی داروها و سموم راه‌اندازی شده است. مراکز اطلاع‌رسانی داروها و سموم دانشگاهی از سال 1386 با شماره تلفن کشوری 09646 و سپس از سال 1391 با شماره کشوری 1490 و سپس ۱۹۰ (داخلی ۳ و سپس داخلی 2)، عهده‌دار پاسخگویی به سؤالات دارویی و کنترل مسمومیت‌ها در کشور می‌باشند. به این ترتیب که مشتریان خارجی این مرکز اعم از گروه پزشکی و عموم مردم، با شماره گیری 190 در هرکجای کشور به مرکز اطلاع رسانی داروها و سموم همان دانشگاه متصل و پاسخ خود را دریافت خواهد کرد.
سؤالاتی را که می‌توان از یک مرکز اطلاع‌رسانی داروها و سموم پرسید به این شرح می‌باشند: سؤال‌های مرتبط با نحوه مصرف داروها، میزان مصرف دارو، عوارض ناخواسته دارویی، مصرف داروها در دوران بارداری و شیردهی، نحوه صحیح نگهداری داروها، تداخلات دارویی و همچنین اطلاعات مرتبط با مسمومیت مانند علائم و نشانه‌های مسمومیت، نحوه سم‌زدایی اولیه و کنترل مسمومیت پیش از رسیدن به مراکز درمانی.
به‌طورکلی اهداف فعالیت مراکز اطلاع‌رسانی داروها و سموم به شرح ذیل است:
  1. کمک به بهبود و ارتقاء سطح سلامت جامعه
  2. کاهش مراجعه بی‌مورد به مراکز درمانی و اورژانس‌ها
  3. کاهش مرگ‌ومیر ناشی از مسمومیت‌ها و عوارض دارویی
  4. افزایش سطح آگاهی‌های مردم درزمینه سموم و پیشگیری از مسمومیت‌ها
  5. ارتقاء دانش گروه پزشکی در خصوص داروها و مسمومیت‌ها
ب- معرفی کمیته کشوری تجویز و مصرف منطقی دارو: در تمامي كشورها بخش عظيمي از تلاش دولت‌ها معطوف تأمين سلامت و تندرستي مردم مي‌شود و توجه به نسخه‌نويسي صحيح يكي از مواردي است كه همواره مورد تأكيد قرارگرفته است. ايجاد مقاومت‌هاي ميكروبي وسيع در مقابل داروهاي آنتي ميكروبيال، بروز عواقب جاني ناشي از استفاده روز افزون از داروهاي تزريقي و ضدالتهاب‌های غیراستروئیدی، افزايش عوارض مربوط به تجويز غير منطقي و غير ضروري داروهاي كورتيكواستروئيدي، گسترش موارد عارضه دار تداخلات دارويي در نتيجه تجويز اقلام دارويي متعدد در يك نسخه و... تنها بخش كوچكي از لطمات جبران‌ناپذيري است كه در نتيجه تجويز و مصرف غير منطقي دارو بر پيكره سلامت و اقتصاد جامعه وارد مي‌شود. در ایران بر مبنای استراتژي اصلاح و بهبود وضعيت مصرف دارو و به منظور ارتقاء کیفیت ارائه خدمات دارویی و درمانی، ترویج تجویز و مصرف منطقی دارو و کمک به برنامه ‌های ارتقاء سلامت و در راستای اجرای وظایف مندرج در قوانین برنامه توسعه، در سال 75 کمیته کشوری تجویز و مصرف منطقی دارو در حوزه ستادی وزارت بهداشت و کمیته‌های تجویز و مصرف منطقی دارو در دانشگاهها تشکیل و بر اساس آیین نامه ابلاغی وزیر فعالیت خود را آغاز نمود.
کمیته تجویز و مصرف منطقی دارو در دو سطح ستاد کشوری، مستقر در سازمان غذا و داروی وزارت متبوع، و کمیته‌های دانشگاهی، مستقر در تمام دانشگاههای علوم پزشکی کشور تعریف می گردد.
کمیته کشوری و زیر کمیته‌های دانشگاهی آن در سراسر کشور از سال 1375 فعالیت بررسي نسخ پزشكان را آغاز نمودند و در سال 1379 به منظور افزايش كارايي و اثر بخشي فعاليت ها، کمیته هاي بررسی نسخ، با گسترش فعاليت هاي آموزشي و پژوهشي خود به كميته كشوري تجويز و مصرف منطقي دارو (National Committee on Rational Use of Drugs) و زیر کمیته‌های تجويز و مصرف منطقي دارو در دانشگاه های علوم پزشکی تغيير نام یافتند.
  1.   شرح وظایف گروه تجویز و مصرف منطقی و اطلاع رسانی فرآورده های سلامت
  • برنامه ریزی، نظارت و راهبری عملکرد کمیته های تجویز و مصرف منطقی دارو در دانشگاهها و مراکز اطلاع رسانی داروها و سموم
  • برنامه ریزی در جهت ارتقا سطح کیفی تجویز و مصرف منطقی دارو و کالاهای سلامت در کشور از طریق آموزش های تخصصی و عمومی و سایر امکانات
  • نيازسنجي مطالعات مرتبط با تجویز و مصرف منطقی دارو و اطلاعات دارویی و کنترل مسمومیت ها و برنامه ریزی در جهت همکاری و جلب مشارکت سایر سازمانها و مراکز داخلی و بین المللی مؤثر در زمینه تجویز و مصرف منطقی دارو و کالاهای سلامت
  • هماهنگی در خصوص تشکیل کارگروههای علمی-تخصصی در موضوعات مرتبط با تجویز مصرف دارو و کنترل و درمان مسمومیت ها
  • نظارت بر انجام پژوهش هاي مرتبط با تجویز و مصرف منطقی دارو
  • نیازسنجی آموزشی گروههای مختلف پزشکی در خصوص تجویز و مصرف منطقی دارو، اطلاعات دارویی و کنترل و درمان مسمومیت ها
  • نیازسنجی آموزش عامه مردم در خصوص مصرف منطقی دارو، اطلاعات دارویی و پیشگیری و کنترل مسمومیت ها
  • برنامه ریزی فعالیت های سالیانه مراکز اطلاع رسانی داروها و سموم سطح کشور و انجام سیاست های لازم در جهت اجرای آنها
  • تدوین برنامه عملیاتی گروه و تخصیص بودجه مورد نیاز، ابلاغ اعتبار کمیته ها و مراکز دانشگاهی و نظارت و ارزیابی مربوطه
  • استفاده از فناوری اطلاعات و سامانه های الکترونیک در جهت ارزیابی و نظارت بر روند تجویز و مصرف دارو و کالاهای سلامت
  • پیگیری و هماهنگی جهت تامین اطلاعات مورد نیاز گروه
  1. پرسنل شاغل در گروه تجویز و مصرف منطقی و اطلاع رسانی فراورده های سلامت
    • رئیس گروه تجویز و مصرف منطقی و اطلاع رسانی فرآورده های سلامت:  دکتر یسنا به منش
    • کارشناسان گروه تجویز و مصرف منطقی و اطلاع رسانی فراورده های سلامت: دکتر مهتاب لایقی مقدم، دکتر سمیه آقامحمدزاده، دکتر مهسا طاهری ، دکتر پریسا ناظری 
  •  مسئول دفتر: خانم زهرا نباتی
  • شماره تماس:66963859  
  • پست الكترونيك: dpic@fda.gov.ir